спр-лъэмыӏ-хузехьэн1

Глагол лъэмыӏэс "хузехьэн"-ым и спряженэр

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	хузехьэн
щымыӀэныгъэ:	хуземыхьэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыхузехьэн	ухузехьэн	хузехьэн	дыхузехьэн	фыхузехьэн	хузехьэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэн	ухуземыхьэн	хуземыхьэн	дыхуземыхьэн	фыхуземыхьэн	хуземыхьэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	хузехьэ!	фыхузехьэ!
щымыӀэныгъэ:	ухуземыхьэ!	фыхуземыхьэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыхузрехьэ	ухузрехьэ	хузрехьэ	дыхузрехьэ	фыхузрехьэ	хузрехьэ
щымыӀэныгъэ:	сыхузремыхьэ	ухузремыхьэ	хузремыхьэ	дыхузремыхьэ	фыхузремыхьэ	хузремыхьэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузохьэ(р)	ухузохьэ(р)	хузохьэ(р)	дыхузохьэ(р)	фыхузохьэ(р)	хузохьэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэркъым	ухузехьэркъым	хузехьэркъым	дыхузехьэркъым	фыхузехьэркъым	хузехьэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэрт	ухузехьэрт	хузехьэрт	дыхузехьэрт	фыхузехьэрт	хузехьэ(хэ)рт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэртэкъым	ухузехьэртэкъым	хузехьэртэкъым	дыхузехьэртэкъым	фыхузехьэртэкъым	хузехьэ(хэ)ртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыхузехьащ	ухузехьащ	хузехьащ	дыхузехьащ	фыхузехьащ	хузехьа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьакъым	ухузехьакъым	хузехьакъым	дыхузехьакъым	фыхузехьакъым	хузехьа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыхузехьат	ухузехьат	хузехьат	дыхузехьат	фыхузехьат	хузехьа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьатэкъым	ухузехьатэкъым	хузехьатэкъым	дыхузехьатэкъым	фыхузехьатэкъым	хузехьа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэгъащ	ухузехьэгъащ	хузехьэгъащ	дыхузехьэгъащ	фыхузехьэгъащ	хузехьэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэгъакъым	ухузехьэгъакъым	хузехьэгъакъым	дыхузехьэгъакъым	фыхузехьэгъакъым	хузехьэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэгъат	ухузехьэгъат	хузехьэгъат	дыхузехьэгъат	фыхузехьэгъат	хузехьэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэгъатэкъым	ухузехьэгъатэкъым	хузехьэгъатэкъым	дыхузехьэгъатэкъым	фыхузехьэгъатэкъым	хузехьэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэщ	ухузехьэщ	хузехьэщ	дыхузехьэщ	фыхузехьэщ	хузехьэ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэкъым	ухузехьэкъым	хузехьэкъым	дыхузехьэкъым	фыхузехьэкъым	хузехьэ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэт	ухузехьэт	хузехьэт	дыхузехьэт	фыхузехьэт	хузехьэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэтэкъым	ухузехьэтэкъым	хузехьэтэкъым	дыхузехьэтэкъым	фыхузехьэтэкъым	хузехьэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэнщ	ухузехьэнщ	хузехьэнщ	дыхузехьэнщ	фыхузехьэнщ	хузехьэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэнкъым	ухузехьэнкъым	хузехьэнкъым	дыхузехьэнкъым	фыхузехьэнкъым	хузехьэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэнущ	ухузехьэнущ	хузехьэнущ	дыхузехьэнущ	фыхузехьэнущ	хузехьэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэнукъым	ухузехьэнукъым	хузехьэнукъым	дыхузехьэнукъым	фыхузехьэнукъым	хузехьэну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэрэ	ухузехьэрэ	хузехьэрэ	дыхузехьэрэ	фыхузехьэрэ	хузехьэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэркъэ	ухузехьэркъэ	хузехьэркъэ	дыхузехьэркъэ	фыхузехьэркъэ	хузехьэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэрт	ухузехьэрт	хузехьэрт	дыхузехьэрт	фыхузехьэрт	хузехьэ(хэ)рт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэртэкъэ	ухузехьэртэкъэ	хузехьэртэкъэ	дыхузехьэртэкъэ	фыхузехьэртэкъэ	хузехьэ(хэ)ртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыхузехьа	ухузехьа	хузехьа	дыхузехьа	фыхузехьа	хузехьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьакъэ	ухузехьакъэ	хузехьакъэ	дыхузехьакъэ	фыхузехьакъэ	хузехьа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыхузехьат	ухузехьат	хузехьат	дыхузехьат	фыхузехьат	хузехьа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьатэкъэ	ухузехьатэкъэ	хузехьатэкъэ	дыхузехьатэкъэ	фыхузехьатэкъэ	хузехьа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэгъа	ухузехьэгъа	хузехьэгъа	дыхузехьэгъа	фыхузехьэгъа	хузехьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэгъакъэ	ухузехьэгъакъэ	хузехьэгъакъэ	дыхузехьэгъакъэ	фыхузехьэгъакъэ	хузехьэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэгъат	ухузехьэгъат	хузехьэгъат	дыхузехьэгъат	фыхузехьэгъат	хузехьэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэгъатэкъэ	ухузехьэгъатэкъэ	хузехьэгъатэкъэ	дыхузехьэгъатэкъэ	фыхузехьэгъатэкъэ	хузехьэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэ	ухузехьэ	хузехьэ	дыхузехьэ	фыхузехьэ	хузехьэ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэкъэ	ухузехьэкъэ	хузехьэкъэ	дыхузехьэкъэ	фыхузехьэкъэ	хузехьэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэт	ухузехьэт	хузехьэт	дыхузехьэт	фыхузехьэт	хузехьэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэтэкъэ	ухузехьэтэкъэ	хузехьэтэкъэ	дыхузехьэтэкъэ	фыхузехьэтэкъэ	хузехьэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэн	ухузехьэн	хузехьэн	дыхузехьэн	фыхузехьэн	хузехьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэнкъэ	ухузехьэнкъэ	хузехьэнкъэ	дыхузехьэнкъэ	фыхузехьэнкъэ	хузехьэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэну	ухузехьэну	хузехьэну	дыхузехьэну	фыхузехьэну	хузехьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэнукъэ	ухузехьэнукъэ	хузехьэнукъэ	дыхузехьэнукъэ	фыхузехьэнукъэ	хузехьэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэмэ	ухузехьэмэ	хузехьэмэ	дыхузехьэмэ	фыхузехьэмэ	хузехьэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэмэ	ухуземыхьэмэ	хуземыхьэмэ	дыхуземыхьэмэ	фыхуземыхьэмэ	хуземыхьэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыхузехьамэ	ухузехьамэ	хузехьамэ	дыхузехьамэ	фыхузехьамэ	хузехьа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьамэ	ухуземыхьамэ	хуземыхьамэ	дыхуземыхьамэ	фыхуземыхьамэ	хузмыхьа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыхузехьэгъамэ	ухузехьэгъамэ	хузехьэгъамэ	дыхузехьэгъамэ	фыхузехьэгъамэ	хузехьэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэгъамэ	ухуземыхьэгъамэ	хуземыхьэгъамэ	дыхуземыхьэгъамэ	фыхуземыхьэгъамэ	хуземыхьэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэнмэ	ухузехьэнмэ	хузехьэнмэ	дыхузехьэнмэ	фыхузехьэнмэ	хузехьэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэнмэ	ухуземыхьэнмэ	хуземыхьэнмэ	дыхуземыхьэнмэ	фыхуземыхьэнмэ	хуземыхьэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэнумэ	ухузехьэнумэ	хузехьэнумэ	дыхузехьэнумэ	фыхузехьэнумэ	хузехьэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэнумэ	ухуземыхьэнумэ	хуземыхьэнумэ	дыхуземыхьэнумэ	фыхуземыхьэнумэ	хуземыхьэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэтэмэ	ухузехьэтэмэ	хузехьэтэмэ	дыхузехьэтэмэ	фыхузехьэтэмэ	хузехьэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэтэмэ	ухуземыхьэтэмэ	хуземыхьэтэмэ	дыхуземыхьэтэмэ	фыхуземыхьэтэмэ	хуземыхьэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыхузехьатэмэ	ухузехьатэмэ	хузехьатэмэ	дыхузехьатэмэ	фыхузехьатэмэ	хузехьа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьатэмэ	ухуземыхьатэмэ	хуземыхьатэмэ	дыхуземыхьатэмэ	фыхуземыхьатэмэ	хуземыхьа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыхузехьэгъатэмэ	ухузехьэгъатэмэ	хузехьэгъатэмэ	дыхузехьэгъатэмэ	фыхузехьэгъатэмэ	хузехьэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэгъатэмэ	ухуземыхьэгъатэмэ	хуземыхьэгъатэмэ	дыхуземыхьэгъатэмэ	фыхуземыхьэгъатэмэ	хуземыхьэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэнтэмэ	ухузехьэнтэмэ	хузехьэнтэмэ	дыхузехьэнтэмэ	фыхузехьэнтэмэ	хузехьэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэнтэмэ	ухуземыхьэнтэмэ	хуземыхьэнтэмэ	дыхуземыхьэнтэмэ	фыхуземыхьэнтэмэ	хуземыхьэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэнутэмэ	ухузехьэнутэмэ	хузехьэнутэмэ	дыхузехьэнутэмэ	фыхузехьэнутэмэ	хузехьэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэнутэмэ	ухуземыхьэнутэмэ	хуземыхьэнутэмэ	дыхуземыхьэнутэмэ	фыхуземыхьэнутэмэ	хуземыхьэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэнт	ухузехьэнт	хузехьэнт	дыхузехьэнт	фыхузехьэнт	хузехьэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэнтэкъым	ухузехьэнтэкъым	хузехьэнтэкъым	дыхузехьэнтэкъым	фыхузехьэнтэкъым	хузехьэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэнут	ухузехьэнут	хузехьэнут	дыхузехьэнут	фыхузехьэнут	хузехьэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхузехьэнутэкъым	ухузехьэнутэкъым	хузехьэнутэкъым	дыхузехьэнутэкъым	фыхузехьэнутэкъым	хузехьэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэми	ухузехьэми	хузехьэми	дыхузехьэми	фыхузехьэми	хузехьэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэми	ухуземыхьэми	хуземыхьэми	дыхуземыхьэми	фыхуземыхьэми	хуземыхьэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыхузехьами	ухузехьами	хузехьами	дыхузехьами	фыхузехьами	хузехьа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьами	ухуземыхьами	хуземыхьами	дыхуземыхьами	фыхуземыхьами	хуземыхьа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыхузехьэгъами	ухузехьэгъами	хузехьэгъами	дыхузехьэгъами	фыхузехьэгъами	хузехьэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэгъами	ухуземыхьэгъами	хуземыхьэгъами	дыхуземыхьэгъами	фыхуземыхьэгъами	хуземыхьэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэнми	ухузехьэнми	хузехьэнми	дыхузехьэнми	фыхузехьэнми	хузехьэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэнми	ухуземыхьэнми	хуземыхьэнми	дыхуземыхьэнми	фыхуземыхьэнми	хуземыхьэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэнуми	ухузехьэнуми	хузехьэнуми	дыхузехьэнуми	фыхузехьэнуми	хузехьэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэнуми	ухуземыхьэнуми	хуземыхьэнуми	дыхуземыхьэнуми	фыхуземыхьэнуми	хуземыхьэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэтэми	ухузехьэтэми	хузехьэтэми	дыхузехьэтэми	фыхузехьэтэми	хузехьэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэтэми	ухуземыхьэтэми	хуземыхьэтэми	дыхуземыхьэтэми	фыхуземыхьэтэми	хуземыхьэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыхузехьатэми	ухузехьатэми	хузехьатэми	дыхузехьатэми	фыхузехьатэми	хузехьа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьатэми	ухуземыхьатэми	хуземыхьатэми	дыхуземыхьатэми	фыхуземыхьатэми	хуземыхьа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыхузехьэгъатэми	ухузехьэгъатэми	хузехьэгъатэми	дыхузехьэгъатэми	фыхузехьэгъатэми	хузехьэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэгъатэми	ухуземыхьэгъатэми	хуземыхьэгъатэми	дыхуземыхьэгъатэми	фыхуземыхьэгъатэми	хуземыхьэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэнтэми	ухузехьэнтэми	хузехьэнтэми	дыхузехьэнтэми	фыхузехьэнтэми	хузехьэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэнтэми	ухуземыхьэнтэми	хуземыхьэнтэми	дыхуземыхьэнтэми	фыхуземыхьэнтэми	хуземыхьэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхузехьэнутэми	ухузехьэнутэми	хузехьэнутэми	дыхузехьэнутэми	фыхузехьэнутэми	хузехьэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьэнутэми	ухуземыхьэнутэми	хуземыхьэнутэми	дыхуземыхьэнутэми	фыхуземыхьэнутэми	хуземыхьэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъхьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыхузехьаи	ухузехьаи	хузехьаи	дыхузехьаи	фыхузехьаи	хузехьаи
щымыӀэныгъэ:	сыхузехьакъыми	ухузехьакъыми	хузехьакъыми	дыхузехьакъыми	фыхузехьакъыми	хузехьакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыхузехьащэрэт	ухузехьащэрэт	хузехьащэрэт	дыхузехьащэрэт	фыхузехьащэрэт	хузехьащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыхуземыхьащэрэт	ухуземыхьащэрэт	хуземыхьащэрэт	дыхуземыхьащэрэт	фыхуземыхьащэрэт	хуземыхьащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнщ	ухузехьагъэнщ	хузехьагъэнщ	дыхузехьагъэнщ	фыхузехьагъэнщ	хузехьагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнкъым	ухузехьагъэнкъым	хузехьагъэнкъым	дыхузехьагъэнкъым	фыхузехьагъэнкъым	хузехьагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнт	ухузехьагъэнт	хузехьагъэнт	дыхузехьагъэнт	фыхузехьагъэнт	хузехьагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнтэкъым	ухузехьагъэнтэкъым	хузехьагъэнтэкъым	дыхузехьагъэнтэкъым	фыхузехьагъэнтэкъым	хузехьагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэн	ухузехьагъэн	хузехьагъэн	дыхузехьагъэн	фыхузехьагъэн	хузехьагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнкъэ	ухузехьагъэнкъэ	хузехьагъэнкъэ	дыхузехьагъэнкъэ	фыхузехьагъэнкъэ	хузехьагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнт	ухузехьагъэнт	хузехьагъэнт	дыхузехьагъэнт	фыхузехьагъэнт	хузехьагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнтэкъэ	ухузехьагъэнтэкъэ	хузехьагъэнтэкъэ	дыхузехьагъэнтэкъэ	фыхузехьагъэнтэкъэ	хузехьагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнущ	ухузехьагъэнущ	хузехьагъэнущ	дыхузехьагъэнущ	фыхузехьагъэнущ	хузехьагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнукъым	ухузехьагъэнукъым	хузехьагъэнукъым	дыхузехьагъэнукъым	фыхузехьагъэнукъым	хузехьагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнут	ухузехьагъэнут	хузехьагъэнут	дыхузехьагъэнут	фыхузехьагъэнут	хузехьагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнутэкъым	ухузехьагъэнутэкъым	хузехьагъэнутэкъым	дыхузехьагъэнутэкъым	фыхузехьагъэнутэкъым	хузехьагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэну	ухузехьагъэну	хузехьагъэну	дыхузехьагъэну	фыхузехьагъэну	хузехьагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнукъэ	ухузехьагъэнукъэ	хузехьагъэнукъэ	дыхузехьагъэнукъэ	фыхузехьагъэнукъэ	хузехьагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнут	ухузехьагъэнут	хузехьагъэнут	дыхузехьагъэнут	фыхузехьагъэнут	хузехьагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыхузехьагъэнутэкъэ	ухузехьагъэнутэкъэ	хузехьагъэнутэкъэ	дыхузехьагъэнутэкъэ	фыхузехьагъэнутэкъэ	хузехьагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыхузехьэ	ухузехьэ	хузехьэ	дыхузехьэ	фыхузехьэ	хузехьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыхуземыхьэ	ухуземыхьэ	хуземыхьэ	дыхуземыхьэ	фыхуземыхьэ	хуземыхьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыхузехьа	ухузехьа	хузехьа	дыхузехьа	фыхузехьа	хузехьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыхуземыхьа	ухуземыхьа	хуземыхьа	дыхуземыхьа	фыхуземыхьа	хуземыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыхузехьэгъа	ухузехьэгъа	хузехьэгъа	дыхузехьэгъа	фыхузехьэгъа	хузехьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыхуземыхьэгъа	ухуземыхьэгъа	хуземыхьэгъа	дыхуземыхьэгъа	фыхуземыхьэгъа	хуземыхьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыхузехьэн	ухузехьэн	хузехьэн	дыхузехьэн	фыхузехьэн	хузехьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыхуземыхьэн	ухуземыхьэн	хуземыхьэн	дыхуземыхьэн	фыхуземыхьэн	хуземыхьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыхузехьэну	ухузехьэну	хузехьэну	дыхузехьэну	фыхузехьэну	хузехьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыхуземыхьэну	ухуземыхьэну	хуземыхьэну	дыхуземыхьэну	фыхуземыхьэну	хуземыхьэну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыхузехьэ	узэрыхузехьэ	зэрыхузехьэ	дызэрыхузехьэ	фызэрыхузехьэ	зэрыхузехьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыхуземыхьэ	узэрыхуземыхьэ	зэрыхуземыхьэ	дызэрыхуземыхьэ	фызэрыхуземыхьэ	зэрыхуземыхьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыхузехьа	узэрыхузехьа	зэрыхузехьа	дызэрыхузехьа	фызэрыхузехьа	зэрыхузехьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыхуземыхьа	узэрыхуземыхьа	зэрыхуземыхьа	дызэрыхуземыхьа	фызэрыхуземыхьа	зэрыхуземыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыхузехьэгъа	узэрыхузехьэгъа	зэрыхузехьэгъа	дызэрыхузехьэгъа	фызэрыхузехьэгъа	зэрыхузехьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыхуземыхьэгъа	узэрыхуземыхьэгъа	зэрыхуземыхьэгъа	дызэрыхуземыхьэгъа	фызэрыхуземыхьэгъа	зэрыхуземыхьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыхузехьэн	узэрыхузехьэн	зэрыхузехьэн	дызэрыхузехьэн	фызэрыхузехьэн	зэрыхузехьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыхуземыхьэн	узэрыхуземыхьэн	зэрыхуземыхьэн	дызэрыхуземыхьэн	фызэрыхуземыхьэн	зэрыхуземыхьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыхузехьэну	узэрыхузехьэну	зэрыхузехьэну	дызэрыхузехьэну	фызэрыхузехьэну	зэрыхузехьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыхуземыхьэну	узэрыхуземыхьэну	зэрыхуземыхьэну	дызэрыхуземыхьэну	фызэрыхуземыхьэну	зэрыхуземыхьэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщыхузехьэ	ущыхузехьэ	щыхузехьэ	дыщыхузехьэ	фыщыхузехьэ	щыхузехьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыхуземыхьэ	ущыхуземыхьэ	щыхуземыхьэ	дыщыхуземыхьэ	фыщыхуземыхьэ	щыхуземыхьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыхузехьа	ущыхузехьа	щыхузехьа	дыщыхузехьа	фыщыхузехьа	щыхузехьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыхуземыхьа	ущыхуземыхьа	щыхуземыхьа	дыщыхуземыхьа	фыщыхуземыхьа	щыхуземыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыхузехьэгъа	ущыхузехьэгъа	щыхузехьэгъа	дыщыхузехьэгъа	фыщыхузехьэгъа	щыхузехьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыхуземыхьэгъа	ущыхуземыхьэгъа	щыхуземыхьэгъа	дыщыхуземыхьэгъа	фыщыхуземыхьэгъа	щыхуземыхьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыхузехьэн	ущыхузехьэн	щыхузехьэн	дыщыхузехьэн	фыщыхузехьэн	щыхузехьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыхуземыхьэн	ущыхуземыхьэн	щыхуземыхьэн	дыщыхуземыхьэн	фыщыхуземыхьэн	щыхуземыхьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыхузехьэну	ущыхузехьэну	щыхузехьэну	дыщыхузехьэну	фыщыхузехьэну	щыхузехьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыхуземыхьэну	ущыхуземыхьэну	щыхуземыхьэну	дыщыхуземыхьэну	фыщыхуземыхьэну	щыхуземыхьэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыздыхузехьэ	уздыхузехьэ	здыхузехьэ	дыздыхузехьэ	фыздыхузехьэ	здыхузехьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыхуземыхьэ	уздыхуземыхьэ	здыхуземыхьэ	дыздыхуземыхьэ	фыздыхуземыхьэ	здыхуземыхьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыздыхузехьа	уздыхузехьа	здыхузехьа	дыздыхузехьа	фыздыхузехьа	здыхузехьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыхуземыхьа	уздыхуземыхьа	здыхуземыхьа	дыздыхуземыхьа	фыздыхуземыхьа	здыхуземыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыздыхузехьэгъа	уздыхузехьэгъа	здыхузехьэгъа	дыздыхузехьэгъа	фыздыхузехьэгъа	здыхузехьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыхуземыхьэгъа	уздыхуземыхьэгъа	здыхуземыхьэгъа	дыздыхуземыхьэгъа	фыздыхуземыхьэгъа	здыхуземыхьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыздыхузехьэн	уздыхузехьэн	здыхузехьэн	дыздыхузехьэн	фыздыхузехьэн	здыхузехьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыхуземыхьэн	уздыхуземыхьэн	здыхуземыхьэн	дыздыхуземыхьэн	фыздыхуземыхьэн	здыхуземыхьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыздыхузехьэну	уздыхузехьэну	здыхузехьэну	дыздыхузехьэну	фыздыхузехьэну	здыхузехьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыхуземыхьэну	уздыхуземыхьэну	здыхуземыхьэну	дыздыхуземыхьэну	фыздыхуземыхьэну	здыхуземыхьэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыхузехьэ	ущӀыхузехьэ	щӀыхузехьэ	дыщӀыхузехьэ	фыщӀыхузехьэ	щӀыхузехьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыхуземыхьэ	ущӀыхуземыхьэ	щӀыхуземыхьэ	дыщӀыхуземыхьэ	фыщӀыхуземыхьэ	щӀыхуземыхьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыхузехьа	ущӀыхузехьа	щӀыхузехьа	дыщӀыхузехьа	фыщӀыхузехьа	щӀыхузехьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыхуземыхьа	ущӀыхуземыхьа	щӀыхуземыхьа	дыщӀыхуземыхьа	фыщӀыхуземыхьа	щӀыхуземыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыхузехьэгъа	ущӀыхузехьэгъа	щӀыхузехьэгъа	дыщӀыхузехьэгъа	фыщӀыхузехьэгъа	щӀыхузехьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыхуземыхьэгъа	ущӀыхуземыхьэгъа	щӀыхуземыхьэгъа	дыщӀыхуземыхьэгъа	фыщӀыхуземыхьэгъа	щӀыхуземыхьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыхузехьэн	ущӀыхузехьэн	щӀыхузехьэн	дыщӀыхузехьэн	фыщӀыхузехьэн	щӀыхузехьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыхуземыхьэн	ущӀыхуземыхьэн	щӀыхуземыхьэн	дыщӀыхуземыхьэн	фыщӀыхуземыхьэн	щӀыхуземыхьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыхузехьэну	ущӀыхузехьэну	щӀыхузехьэну	дыщӀыхузехьэну	фыщӀыхузехьэну	щӀыхузехьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыхуземыхьэну	ущӀыхуземыхьэну	щӀыхуземыхьэну	дыщӀыхуземыхьэну	фыщӀыхуземыхьэну	щӀыхуземыхьэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыхузехьэу	ухузехьэу	хузехьэу	дыхузехьэу	фыхузехьэу	хузехьэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыхуземыхьэу	ухуземыхьэу	хуземыхьэу	дыхуземыхьэу	фыхуземыхьэу	хуземыхьэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыхузехьауэ	ухузехьауэ	хузехьауэ	дыхузехьауэ	фыхузехьауэ	хузехьауэ / хузехьа(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыхуземыхьауэ	ухуземыхьауэ	хуземыхьауэ	дыхуземыхьауэ	фыхуземыхьауэ	хуземыхьауэ(хэ) / хуземыхьа(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыхузехьэурэ	ухузехьэурэ	хузехьэурэ	дыхузехьэурэ	фыхузехьэурэ	хузехьэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыхуземыхьэурэ	ухуземыхьэурэ	хуземыхьэурэ	дыхуземыхьэурэ	фыхуземыхьэурэ	хуземыхьэ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпхузохьэ	сыхузохьэ	--	сыфхузохьэ	сахузохьэ(хэ)
уэ	усхузохьэ	--	ухузохьэ	утхузохьэ	--	уахузохьэ(хэ)
ар	схузохьэ	пхузохьэ	хузохьэ	тхузохьэ	фхузохьэ	яхузохьэ(хэ)
дэ	--	дыпхузохьэ	дыхузохьэ	--	дыфхузохьэ	дахузохьэ(хэ)
фэ	фысхузохьэ	--	фыхузохьэ	фытхузохьэ	--	фахузохьэ(хэ)
ахэр	схузохьэ	пхузохьэ	хузохьэ	тхузохьэ	фхузохьэ	яхузохьэ(хэ)

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпхузехьэрэ	сыхузехьэрэ	--	сыфхузехьэрэ	сахузехьэ(хэ)рэ
уэ	усхузехьэрэ	--	ухузехьэрэ	утхузехьэрэ	--	уахузехьэ(хэ)рэ
ар	схузехьэрэ	пхузехьэрэ	хузехьэрэ	тхузехьэрэ	фхузехьэрэ	яхузехьэ(хэ)рэ
дэ	--	дыпхузехьэрэ	дыхузехьэрэ	--	дыфхузехьэрэ	дахузехьэ(хэ)рэ
фэ	фысхузехьэрэ	--	фыхузехьэрэ	фытхузехьэрэ	--	фахузехьэ(хэ)рэ
ахэр	схузехьэрэ	пхузехьэрэ	хузехьэрэ	тхузехьэрэ	фхузехьэрэ	яхузехьэ(хэ)рэ

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хь]э	[хь]эр	--	[хь]эхэр
Эргативнэ:	[хь]э	[хь]эм	--	[хь]эхэм
Послеложнэ:	[хь]экӀэ	[хь]эмкӀэ	[хь]эхэкӀэ	[хь]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[хь]эуэ	[хь]эрауэ	[хь]эхэу	[хь]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хь]а	[хь]ар	--	[хь]ахэр
Эргативнэ:	[хь]а	[хь]ам	--	[хь]ахэм
Послеложнэ:	[хь]акӀэ	[хь]амкӀэ	[хь]ахэкӀэ	[хь]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[хь]ауэ	[хь]арауэ	[хь]ахэу	[хь]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хь]эн	[хь]эныр	--	[хь]энхэр
Эргативнэ:	[хь]эн	[хь]эным	--	[хь]энхэм
Послеложнэ:	[хь]энкӀэ	[хь]энымкӀэ	[хь]энхэкӀэ	[хь]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[хь]эну	[хь]энырауэ	[хь]энхэу	[хь]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хь]эну	[хь]энур	--	[хь]энухэр
Эргативнэ:	[хь]эну	[хь]энум	--	[хь]энухэм
Послеложнэ:	[хь]энукӀэ	[хь]энумкӀэ	[хь]энухэкӀэ	[хь]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[хь]энууэ	[хь]энурауэ	[хь]энухэу	[хь]энухэрауэ