спр-лъэмыӏ-хэбэнэн

Глагол лъэмыӏэс "хэбэнэн"-ым и спряженэр

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	хэбэнэн
щымыӀэныгъэ:	хэмыбэнэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэн	ухэбэнэн	хэбэнэн	дыхэбэнэн	фыхэбэнэн	хэбэнэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнэн	ухэмыбэнэн	хэмыбэнэн	дыхэмыбэнэн	фыхэмыбэнэн	хэмыбэнэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	хэбанэ!	фыхэбанэ!
щымыӀэныгъэ:	ухэмыбанэ!	фыхэмыбанэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыхребанэ	ухребанэ	хребанэ	дыхребанэ	фыхребанэ	хребанэ
щымыӀэныгъэ:	сыхремыбанэ	ухремыбанэ	хремыбанэ	дыхремыбанэ	фыхремыбанэ	хремыбанэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхобанэ(р)	ухобанэ(р)	хобанэ(р)	дыхобанэ(р)	фыхобанэ(р)	хобанэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэбанэркъым	ухэбанэркъым	хэбанэркъым	дыхэбанэркъым	фыхэбанэркъым	хэбанэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыхэбанэрт	ухэбанэрт	хэбанэрт	дыхэбанэрт	фыхэбанэрт	хэбанэ(хэ)рт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэбанэртэкъым	ухэбанэртэкъым	хэбанэртэкъым	дыхэбанэртэкъым	фыхэбанэртэкъым	хэбанэ(хэ)ртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнащ	ухэбэнащ	хэбэнащ	дыхэбэнащ	фыхэбэнащ	хэбэна(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнакъым	ухэбэнакъым	хэбэнакъым	дыхэбэнакъым	фыхэбэнакъым	хэбэна(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнат	ухэбэнат	хэбэнат	дыхэбэнат	фыхэбэнат	хэбэна(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнатэкъым	ухэбэнатэкъым	хэбэнатэкъым	дыхэбэнатэкъым	фыхэбэнатэкъым	хэбэна(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэгъащ	ухэбэнэгъащ	хэбэнэгъащ	дыхэбэнэгъащ	фыхэбэнэгъащ	хэбэнэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнэгъакъым	ухэбэнэгъакъым	хэбэнэгъакъым	дыхэбэнэгъакъым	фыхэбэнэгъакъым	хэбэнэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэгъат	ухэбэнэгъат	хэбэнэгъат	дыхэбэнэгъат	фыхэбэнэгъат	хэбэнэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнэгъатэкъым	ухэбэнэгъатэкъым	хэбэнэгъатэкъым	дыхэбэнэгъатэкъым	фыхэбэнэгъатэкъым	хэбэнэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыхэбанэщ	ухэбанэщ	хэбанэщ	дыхэбанэщ	фыхэбанэщ	хэбанэ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыхэбанэкъым	ухэбанэкъым	хэбанэкъым	дыхэбанэкъым	фыхэбанэкъым	хэбанэ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыхэбанэт	ухэбанэт	хэбанэт	дыхэбанэт	фыхэбанэт	хэбанэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыхэбанэтэкъым	ухэбанэтэкъым	хэбанэтэкъым	дыхэбанэтэкъым	фыхэбанэтэкъым	хэбанэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнщ	ухэбэнэнщ	хэбэнэнщ	дыхэбэнэнщ	фыхэбэнэнщ	хэбэнэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнкъым	ухэбэнэнкъым	хэбэнэнкъым	дыхэбэнэнкъым	фыхэбэнэнкъым	хэбэнэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнущ	ухэбэнэнущ	хэбэнэнущ	дыхэбэнэнущ	фыхэбэнэнущ	хэбэнэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнукъым	ухэбэнэнукъым	хэбэнэнукъым	дыхэбэнэнукъым	фыхэбэнэнукъым	хэбэнэну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбанэрэ	ухэбанэрэ	хэбанэрэ	дыхэбанэрэ	фыхэбанэрэ	хэбанэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэбанэркъэ	ухэбанэркъэ	хэбанэркъэ	дыхэбанэркъэ	фыхэбанэркъэ	хэбанэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыхэбанэрт	ухэбанэрт	хэбанэрт	дыхэбанэрт	фыхэбанэрт	хэбанэ(хэ)рт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэбанэртэкъэ	ухэбанэртэкъэ	хэбанэртэкъэ	дыхэбанэртэкъэ	фыхэбанэртэкъэ	хэбанэ(хэ)ртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыхэбэна	ухэбэна	хэбэна	дыхэбэна	фыхэбэна	хэбэна(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнакъэ	ухэбэнакъэ	хэбэнакъэ	дыхэбэнакъэ	фыхэбэнакъэ	хэбэна(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнат	ухэбэнат	хэбэнат	дыхэбэнат	фыхэбэнат	хэбэна(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнатэкъэ	ухэбэнатэкъэ	хэбэнатэкъэ	дыхэбэнатэкъэ	фыхэбэнатэкъэ	хэбэна(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэгъа	ухэбэнэгъа	хэбэнэгъа	дыхэбэнэгъа	фыхэбэнэгъа	хэбэнэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнэгъакъэ	ухэбэнэгъакъэ	хэбэнэгъакъэ	дыхэбэнэгъакъэ	фыхэбэнэгъакъэ	хэбэнэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэгъат	ухэбэнэгъат	хэбэнэгъат	дыхэбэнэгъат	фыхэбэнэгъат	хэбэнэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнэгъатэкъэ	ухэбэнэгъатэкъэ	хэбэнэгъатэкъэ	дыхэбэнэгъатэкъэ	фыхэбэнэгъатэкъэ	хэбэнэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыхэбанэ	ухэбанэ	хэбанэ	дыхэбанэ	фыхэбанэ	хэбанэ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыхэбанэкъэ	ухэбанэкъэ	хэбанэкъэ	дыхэбанэкъэ	фыхэбанэкъэ	хэбанэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыхэбанэт	ухэбанэт	хэбанэт	дыхэбанэт	фыхэбанэт	хэбанэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыхэбанэтэкъэ	ухэбанэтэкъэ	хэбанэтэкъэ	дыхэбанэтэкъэ	фыхэбанэтэкъэ	хэбанэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэн	ухэбэнэн	хэбэнэн	дыхэбэнэн	фыхэбэнэн	хэбэнэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнкъэ	ухэбэнэнкъэ	хэбэнэнкъэ	дыхэбэнэнкъэ	фыхэбэнэнкъэ	хэбэнэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэну	ухэбэнэну	хэбэнэну	дыхэбэнэну	фыхэбэнэну	хэбэнэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнукъэ	ухэбэнэнукъэ	хэбэнэнукъэ	дыхэбэнэнукъэ	фыхэбэнэнукъэ	хэбэнэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбанэмэ	ухэбанэмэ	хэбанэмэ	дыхэбанэмэ	фыхэбанэмэ	хэбанэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбанэмэ	ухэмыбанэмэ	хэмыбанэмэ	дыхэмыбанэмэ	фыхэмыбанэмэ	хэмыбанэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнамэ	ухэбэнамэ	хэбэнамэ	дыхэбэнамэ	фыхэбэнамэ	хэбэна(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнамэ	ухэмыбэнамэ	хэмыбэнамэ	дыхэмыбэнамэ	фыхэмыбэнамэ	мыбэна(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэгъамэ	ухэбэнэгъамэ	хэбэнэгъамэ	дыхэбэнэгъамэ	фыхэбэнэгъамэ	хэбэнэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнэгъамэ	ухэмыбэнэгъамэ	хэмыбэнэгъамэ	дыхэмыбэнэгъамэ	фыхэмыбэнэгъамэ	хэмыбэнэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнмэ	ухэбэнэнмэ	хэбэнэнмэ	дыхэбэнэнмэ	фыхэбэнэнмэ	хэбэнэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнэнмэ	ухэмыбэнэнмэ	хэмыбэнэнмэ	дыхэмыбэнэнмэ	фыхэмыбэнэнмэ	хэмыбэнэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнумэ	ухэбэнэнумэ	хэбэнэнумэ	дыхэбэнэнумэ	фыхэбэнэнумэ	хэбэнэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнэнумэ	ухэмыбэнэнумэ	хэмыбэнэнумэ	дыхэмыбэнэнумэ	фыхэмыбэнэнумэ	хэмыбэнэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбанэтэмэ	ухэбанэтэмэ	хэбанэтэмэ	дыхэбанэтэмэ	фыхэбанэтэмэ	хэбанэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбанэтэмэ	ухэмыбанэтэмэ	хэмыбанэтэмэ	дыхэмыбанэтэмэ	фыхэмыбанэтэмэ	хэмыбанэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнатэмэ	ухэбэнатэмэ	хэбэнатэмэ	дыхэбэнатэмэ	фыхэбэнатэмэ	хэбэна(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнатэмэ	ухэмыбэнатэмэ	хэмыбэнатэмэ	дыхэмыбэнатэмэ	фыхэмыбэнатэмэ	хэмыбэна(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэгъатэмэ	ухэбэнэгъатэмэ	хэбэнэгъатэмэ	дыхэбэнэгъатэмэ	фыхэбэнэгъатэмэ	хэбэнэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнэгъатэмэ	ухэмыбэнэгъатэмэ	хэмыбэнэгъатэмэ	дыхэмыбэнэгъатэмэ	фыхэмыбэнэгъатэмэ	хэмыбэнэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнтэмэ	ухэбэнэнтэмэ	хэбэнэнтэмэ	дыхэбэнэнтэмэ	фыхэбэнэнтэмэ	хэбэнэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнэнтэмэ	ухэмыбэнэнтэмэ	хэмыбэнэнтэмэ	дыхэмыбэнэнтэмэ	фыхэмыбэнэнтэмэ	хэмыбэнэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнутэмэ	ухэбэнэнутэмэ	хэбэнэнутэмэ	дыхэбэнэнутэмэ	фыхэбэнэнутэмэ	хэбэнэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнэнутэмэ	ухэмыбэнэнутэмэ	хэмыбэнэнутэмэ	дыхэмыбэнэнутэмэ	фыхэмыбэнэнутэмэ	хэмыбэнэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнт	ухэбэнэнт	хэбэнэнт	дыхэбэнэнт	фыхэбэнэнт	хэбэнэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнтэкъым	ухэбэнэнтэкъым	хэбэнэнтэкъым	дыхэбэнэнтэкъым	фыхэбэнэнтэкъым	хэбэнэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнут	ухэбэнэнут	хэбэнэнут	дыхэбэнэнут	фыхэбэнэнут	хэбэнэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнутэкъым	ухэбэнэнутэкъым	хэбэнэнутэкъым	дыхэбэнэнутэкъым	фыхэбэнэнутэкъым	хэбэнэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбанэми	ухэбанэми	хэбанэми	дыхэбанэми	фыхэбанэми	хэбанэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбанэми	ухэмыбанэми	хэмыбанэми	дыхэмыбанэми	фыхэмыбанэми	хэмыбанэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнами	ухэбэнами	хэбэнами	дыхэбэнами	фыхэбэнами	хэбэна(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнами	ухэмыбэнами	хэмыбэнами	дыхэмыбэнами	фыхэмыбэнами	хэмыбэна(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэгъами	ухэбэнэгъами	хэбэнэгъами	дыхэбэнэгъами	фыхэбэнэгъами	хэбэнэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнэгъами	ухэмыбэнэгъами	хэмыбэнэгъами	дыхэмыбэнэгъами	фыхэмыбэнэгъами	хэмыбэнэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнми	ухэбэнэнми	хэбэнэнми	дыхэбэнэнми	фыхэбэнэнми	хэбэнэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнэнми	ухэмыбэнэнми	хэмыбэнэнми	дыхэмыбэнэнми	фыхэмыбэнэнми	хэмыбэнэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнуми	ухэбэнэнуми	хэбэнэнуми	дыхэбэнэнуми	фыхэбэнэнуми	хэбэнэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнэнуми	ухэмыбэнэнуми	хэмыбэнэнуми	дыхэмыбэнэнуми	фыхэмыбэнэнуми	хэмыбэнэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбанэтэми	ухэбанэтэми	хэбанэтэми	дыхэбанэтэми	фыхэбанэтэми	хэбанэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбанэтэми	ухэмыбанэтэми	хэмыбанэтэми	дыхэмыбанэтэми	фыхэмыбанэтэми	хэмыбанэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнатэми	ухэбэнатэми	хэбэнатэми	дыхэбэнатэми	фыхэбэнатэми	хэбэна(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнатэми	ухэмыбэнатэми	хэмыбэнатэми	дыхэмыбэнатэми	фыхэмыбэнатэми	хэмыбэна(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэгъатэми	ухэбэнэгъатэми	хэбэнэгъатэми	дыхэбэнэгъатэми	фыхэбэнэгъатэми	хэбэнэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнэгъатэми	ухэмыбэнэгъатэми	хэмыбэнэгъатэми	дыхэмыбэнэгъатэми	фыхэмыбэнэгъатэми	хэмыбэнэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнтэми	ухэбэнэнтэми	хэбэнэнтэми	дыхэбэнэнтэми	фыхэбэнэнтэми	хэбэнэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнэнтэми	ухэмыбэнэнтэми	хэмыбэнэнтэми	дыхэмыбэнэнтэми	фыхэмыбэнэнтэми	хэмыбэнэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыхэбэнэнутэми	ухэбэнэнутэми	хэбэнэнутэми	дыхэбэнэнутэми	фыхэбэнэнутэми	хэбэнэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнэнутэми	ухэмыбэнэнутэми	хэмыбэнэнутэми	дыхэмыбэнэнутэми	фыхэмыбэнэнутэми	хэмыбэнэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыхэбэнаи	ухэбэнаи	хэбэнаи	дыхэбэнаи	фыхэбэнаи	хэбэнаи
щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнакъыми	ухэбэнакъыми	хэбэнакъыми	дыхэбэнакъыми	фыхэбэнакъыми	хэбэнакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыхэбэнащэрэт	ухэбэнащэрэт	хэбэнащэрэт	дыхэбэнащэрэт	фыхэбэнащэрэт	хэбэнащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыхэмыбэнащэрэт	ухэмыбэнащэрэт	хэмыбэнащэрэт	дыхэмыбэнащэрэт	фыхэмыбэнащэрэт	хэмыбэнащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнщ	ухэбэнагъэнщ	хэбэнагъэнщ	дыхэбэнагъэнщ	фыхэбэнагъэнщ	хэбэнагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнкъым	ухэбэнагъэнкъым	хэбэнагъэнкъым	дыхэбэнагъэнкъым	фыхэбэнагъэнкъым	хэбэнагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнт	ухэбэнагъэнт	хэбэнагъэнт	дыхэбэнагъэнт	фыхэбэнагъэнт	хэбэнагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнтэкъым	ухэбэнагъэнтэкъым	хэбэнагъэнтэкъым	дыхэбэнагъэнтэкъым	фыхэбэнагъэнтэкъым	хэбэнагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэн	ухэбэнагъэн	хэбэнагъэн	дыхэбэнагъэн	фыхэбэнагъэн	хэбэнагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнкъэ	ухэбэнагъэнкъэ	хэбэнагъэнкъэ	дыхэбэнагъэнкъэ	фыхэбэнагъэнкъэ	хэбэнагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнт	ухэбэнагъэнт	хэбэнагъэнт	дыхэбэнагъэнт	фыхэбэнагъэнт	хэбэнагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнтэкъэ	ухэбэнагъэнтэкъэ	хэбэнагъэнтэкъэ	дыхэбэнагъэнтэкъэ	фыхэбэнагъэнтэкъэ	хэбэнагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнущ	ухэбэнагъэнущ	хэбэнагъэнущ	дыхэбэнагъэнущ	фыхэбэнагъэнущ	хэбэнагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнукъым	ухэбэнагъэнукъым	хэбэнагъэнукъым	дыхэбэнагъэнукъым	фыхэбэнагъэнукъым	хэбэнагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнут	ухэбэнагъэнут	хэбэнагъэнут	дыхэбэнагъэнут	фыхэбэнагъэнут	хэбэнагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнутэкъым	ухэбэнагъэнутэкъым	хэбэнагъэнутэкъым	дыхэбэнагъэнутэкъым	фыхэбэнагъэнутэкъым	хэбэнагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэну	ухэбэнагъэну	хэбэнагъэну	дыхэбэнагъэну	фыхэбэнагъэну	хэбэнагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнукъэ	ухэбэнагъэнукъэ	хэбэнагъэнукъэ	дыхэбэнагъэнукъэ	фыхэбэнагъэнукъэ	хэбэнагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнут	ухэбэнагъэнут	хэбэнагъэнут	дыхэбэнагъэнут	фыхэбэнагъэнут	хэбэнагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыхэбэнагъэнутэкъэ	ухэбэнагъэнутэкъэ	хэбэнагъэнутэкъэ	дыхэбэнагъэнутэкъэ	фыхэбэнагъэнутэкъэ	хэбэнагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыхэбанэ	ухэбанэ	хэбанэ	дыхэбанэ	фыхэбанэ	хэбанэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыхэмыбанэ	ухэмыбанэ	хэмыбанэ	дыхэмыбанэ	фыхэмыбанэ	хэмыбанэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыхэбэна	ухэбэна	хэбэна	дыхэбэна	фыхэбэна	хэбэна(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыхэмыбэна	ухэмыбэна	хэмыбэна	дыхэмыбэна	фыхэмыбэна	хэмыбэна(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыхэбэнэгъа	ухэбэнэгъа	хэбэнэгъа	дыхэбэнэгъа	фыхэбэнэгъа	хэбэнэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыхэмыбэнэгъа	ухэмыбэнэгъа	хэмыбэнэгъа	дыхэмыбэнэгъа	фыхэмыбэнэгъа	хэмыбэнэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыхэбэнэн	ухэбэнэн	хэбэнэн	дыхэбэнэн	фыхэбэнэн	хэбэнэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыхэмыбэнэн	ухэмыбэнэн	хэмыбэнэн	дыхэмыбэнэн	фыхэмыбэнэн	хэмыбэнэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыхэбэнэну	ухэбэнэну	хэбэнэну	дыхэбэнэну	фыхэбэнэну	хэбэнэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыхэмыбэнэну	ухэмыбэнэну	хэмыбэнэну	дыхэмыбэнэну	фыхэмыбэнэну	хэмыбэнэну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыхэбанэ	узэрыхэбанэ	зэрыхэбанэ	дызэрыхэбанэ	фызэрыхэбанэ	зэрыхэбанэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыхэмыбанэ	узэрыхэмыбанэ	зэрыхэмыбанэ	дызэрыхэмыбанэ	фызэрыхэмыбанэ	зэрыхэмыбанэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыхэбэна	узэрыхэбэна	зэрыхэбэна	дызэрыхэбэна	фызэрыхэбэна	зэрыхэбэна(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыхэмыбэна	узэрыхэмыбэна	зэрыхэмыбэна	дызэрыхэмыбэна	фызэрыхэмыбэна	зэрыхэмыбэна(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыхэбэнэгъа	узэрыхэбэнэгъа	зэрыхэбэнэгъа	дызэрыхэбэнэгъа	фызэрыхэбэнэгъа	зэрыхэбэнэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыхэмыбэнэгъа	узэрыхэмыбэнэгъа	зэрыхэмыбэнэгъа	дызэрыхэмыбэнэгъа	фызэрыхэмыбэнэгъа	зэрыхэмыбэнэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыхэбэнэн	узэрыхэбэнэн	зэрыхэбэнэн	дызэрыхэбэнэн	фызэрыхэбэнэн	зэрыхэбэнэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыхэмыбэнэн	узэрыхэмыбэнэн	зэрыхэмыбэнэн	дызэрыхэмыбэнэн	фызэрыхэмыбэнэн	зэрыхэмыбэнэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыхэбэнэну	узэрыхэбэнэну	зэрыхэбэнэну	дызэрыхэбэнэну	фызэрыхэбэнэну	зэрыхэбэнэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыхэмыбэнэну	узэрыхэмыбэнэну	зэрыхэмыбэнэну	дызэрыхэмыбэнэну	фызэрыхэмыбэнэну	зэрыхэмыбэнэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщыхэбанэ	ущыхэбанэ	щыхэбанэ	дыщыхэбанэ	фыщыхэбанэ	щыхэбанэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыхэмыбанэ	ущыхэмыбанэ	щыхэмыбанэ	дыщыхэмыбанэ	фыщыхэмыбанэ	щыхэмыбанэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыхэбэна	ущыхэбэна	щыхэбэна	дыщыхэбэна	фыщыхэбэна	щыхэбэна(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыхэмыбэна	ущыхэмыбэна	щыхэмыбэна	дыщыхэмыбэна	фыщыхэмыбэна	щыхэмыбэна(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыхэбэнэгъа	ущыхэбэнэгъа	щыхэбэнэгъа	дыщыхэбэнэгъа	фыщыхэбэнэгъа	щыхэбэнэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыхэмыбэнэгъа	ущыхэмыбэнэгъа	щыхэмыбэнэгъа	дыщыхэмыбэнэгъа	фыщыхэмыбэнэгъа	щыхэмыбэнэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыхэбэнэн	ущыхэбэнэн	щыхэбэнэн	дыщыхэбэнэн	фыщыхэбэнэн	щыхэбэнэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыхэмыбэнэн	ущыхэмыбэнэн	щыхэмыбэнэн	дыщыхэмыбэнэн	фыщыхэмыбэнэн	щыхэмыбэнэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыхэбэнэну	ущыхэбэнэну	щыхэбэнэну	дыщыхэбэнэну	фыщыхэбэнэну	щыхэбэнэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыхэмыбэнэну	ущыхэмыбэнэну	щыхэмыбэнэну	дыщыхэмыбэнэну	фыщыхэмыбэнэну	щыхэмыбэнэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыздыхэбанэ	уздыхэбанэ	здыхэбанэ	дыздыхэбанэ	фыздыхэбанэ	здыхэбанэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыхэмыбанэ	уздыхэмыбанэ	здыхэмыбанэ	дыздыхэмыбанэ	фыздыхэмыбанэ	здыхэмыбанэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыздыхэбэна	уздыхэбэна	здыхэбэна	дыздыхэбэна	фыздыхэбэна	здыхэбэна(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыхэмыбэна	уздыхэмыбэна	здыхэмыбэна	дыздыхэмыбэна	фыздыхэмыбэна	здыхэмыбэна(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыздыхэбэнэгъа	уздыхэбэнэгъа	здыхэбэнэгъа	дыздыхэбэнэгъа	фыздыхэбэнэгъа	здыхэбэнэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыхэмыбэнэгъа	уздыхэмыбэнэгъа	здыхэмыбэнэгъа	дыздыхэмыбэнэгъа	фыздыхэмыбэнэгъа	здыхэмыбэнэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыздыхэбэнэн	уздыхэбэнэн	здыхэбэнэн	дыздыхэбэнэн	фыздыхэбэнэн	здыхэбэнэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыхэмыбэнэн	уздыхэмыбэнэн	здыхэмыбэнэн	дыздыхэмыбэнэн	фыздыхэмыбэнэн	здыхэмыбэнэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыздыхэбэнэну	уздыхэбэнэну	здыхэбэнэну	дыздыхэбэнэну	фыздыхэбэнэну	здыхэбэнэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыхэмыбэнэну	уздыхэмыбэнэну	здыхэмыбэнэну	дыздыхэмыбэнэну	фыздыхэмыбэнэну	здыхэмыбэнэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыхэбанэ	ущӀыхэбанэ	щӀыхэбанэ	дыщӀыхэбанэ	фыщӀыхэбанэ	щӀыхэбанэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыхэмыбанэ	ущӀыхэмыбанэ	щӀыхэмыбанэ	дыщӀыхэмыбанэ	фыщӀыхэмыбанэ	щӀыхэмыбанэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыхэбэна	ущӀыхэбэна	щӀыхэбэна	дыщӀыхэбэна	фыщӀыхэбэна	щӀыхэбэна(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыхэмыбэна	ущӀыхэмыбэна	щӀыхэмыбэна	дыщӀыхэмыбэна	фыщӀыхэмыбэна	щӀыхэмыбэна(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыхэбэнэгъа	ущӀыхэбэнэгъа	щӀыхэбэнэгъа	дыщӀыхэбэнэгъа	фыщӀыхэбэнэгъа	щӀыхэбэнэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыхэмыбэнэгъа	ущӀыхэмыбэнэгъа	щӀыхэмыбэнэгъа	дыщӀыхэмыбэнэгъа	фыщӀыхэмыбэнэгъа	щӀыхэмыбэнэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыхэбэнэн	ущӀыхэбэнэн	щӀыхэбэнэн	дыщӀыхэбэнэн	фыщӀыхэбэнэн	щӀыхэбэнэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыхэмыбэнэн	ущӀыхэмыбэнэн	щӀыхэмыбэнэн	дыщӀыхэмыбэнэн	фыщӀыхэмыбэнэн	щӀыхэмыбэнэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыхэбэнэну	ущӀыхэбэнэну	щӀыхэбэнэну	дыщӀыхэбэнэну	фыщӀыхэбэнэну	щӀыхэбэнэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыхэмыбэнэну	ущӀыхэмыбэнэну	щӀыхэмыбэнэну	дыщӀыхэмыбэнэну	фыщӀыхэмыбэнэну	щӀыхэмыбэнэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыхэбанэу	ухэбанэу	хэбанэу	дыхэбанэу	фыхэбанэу	хэбанэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыхэмыбанэу	ухэмыбанэу	хэмыбанэу	дыхэмыбанэу	фыхэмыбанэу	хэмыбанэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыхэбэнауэ	ухэбэнауэ	хэбэнауэ	дыхэбэнауэ	фыхэбэнауэ	хэбэнауэ / хэбэна(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыхэмыбэнауэ	ухэмыбэнауэ	хэмыбэнауэ	дыхэмыбэнауэ	фыхэмыбэнауэ	хэмыбэнауэ(хэ) / хэмыбэна(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыхэбанэурэ	ухэбанэурэ	хэбанэурэ	дыхэбанэурэ	фыхэбанэурэ	хэбанэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыхэмыбанэурэ	ухэмыбанэурэ	хэмыбанэурэ	дыхэмыбанэурэ	фыхэмыбанэурэ	хэмыбанэ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпхобанэ	сыхобанэ	--	сыфхобанэ	сахобанэ
уэ	усхобанэ	--	ухобанэ	утхобанэ	--	уахобанэ
ар	схобанэ	пхобанэ	хобанэ	тхобанэ	фхобанэ	яхобанэ
дэ	--	дыпхобанэ	дыхобанэ	--	дыфхобанэ	дахобанэ
фэ	фысхобанэ	--	фыхобанэ	фытхобанэ	--	фахобанэ
ахэр	схобанэ(хэ)	пхобанэ(хэ)	хобанэ(хэ)	тхобанэ(хэ)	фхобанэ(хэ)	яхобанэ(хэ)

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бан]э	[бан]эр	--	[бан]эхэр
Эргативнэ:	[бан]э	[бан]эм	--	[бан]эхэм
Послеложнэ:	[бан]экӀэ	[бан]эмкӀэ	[бан]эхэкӀэ	[бан]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бан]эуэ	[бан]эрауэ	[бан]эхэу	[бан]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бэн]а	[бэн]ар	--	[бэн]ахэр
Эргативнэ:	[бэн]а	[бэн]ам	--	[бэн]ахэм
Послеложнэ:	[бэн]акӀэ	[бэн]амкӀэ	[бэн]ахэкӀэ	[бэн]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бэн]ауэ	[бэн]арауэ	[бэн]ахэу	[бэн]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бэн]эн	[бэн]эныр	--	[бэн]энхэр
Эргативнэ:	[бэн]эн	[бэн]эным	--	[бэн]энхэм
Послеложнэ:	[бэн]энкӀэ	[бэн]энымкӀэ	[бэн]энхэкӀэ	[бэн]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[бэн]эну	[бэн]энырауэ	[бэн]энхэу	[бэн]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бэн]эну	[бэн]энур	--	[бэн]энухэр
Эргативнэ:	[бэн]эну	[бэн]энум	--	[бэн]энухэм
Послеложнэ:	[бэн]энукӀэ	[бэн]энумкӀэ	[бэн]энухэкӀэ	[бэн]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бэн]энууэ	[бэн]энурауэ	[бэн]энухэу	[бэн]энухэрауэ