спр-лъэмыӏ-ӏупщын

Глагол лъэмыӏэс "ӏупщын"-ым и спряженэр

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	ӏупщын
щымыӀэныгъэ:	ӏумыпщын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыӏупщын	уӏупщын	ӏупщын	дыӏупщын	фыӏупщын	ӏупщын(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщын	уӏумыпщын	ӏумыпщын	дыӏумыпщын	фыӏумыпщын	ӏумыпщын(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	ӏупщ!	фыӏупщ!
щымыӀэныгъэ:	уӏумыпщ!	фыӏумыпщ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыӏурепщ	уӏурепщ	ӏурепщ	дыӏурепщ	фыӏурепщ	ӏурепщ
щымыӀэныгъэ:	сыӏуремыпщ	уӏуремыпщ	ӏуремыпщ	дыӏуремыпщ	фыӏуремыпщ	ӏуремыпщ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏуопщ(ыр)	уӏуопщ(ыр)	ӏуопщ(ыр)	дыӏуопщ(ыр)	фыӏуопщ(ыр)	ӏуопщ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщыркъым	уӏупщыркъым	ӏупщыркъым	дыӏупщыркъым	фыӏупщыркъым	ӏупщы(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыӏупщырт	уӏупщырт	ӏупщырт	дыӏупщырт	фыӏупщырт	ӏупщырт / ӏупщхэрт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщыртэкъым	уӏупщыртэкъым	ӏупщыртэкъым	дыӏупщыртэкъым	фыӏупщыртэкъым	ӏупщыртэкъым / ӏупщхэртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыӏупщащ	уӏупщащ	ӏупщащ	дыӏупщащ	фыӏупщащ	ӏупща(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщакъым	уӏупщакъым	ӏупщакъым	дыӏупщакъым	фыӏупщакъым	ӏупща(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыӏупщат	уӏупщат	ӏупщат	дыӏупщат	фыӏупщат	ӏупща(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщатэкъым	уӏупщатэкъым	ӏупщатэкъым	дыӏупщатэкъым	фыӏупщатэкъым	ӏупща(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщыгъащ	уӏупщыгъащ	ӏупщыгъащ	дыӏупщыгъащ	фыӏупщыгъащ	ӏупщыгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщыгъакъым	уӏупщыгъакъым	ӏупщыгъакъым	дыӏупщыгъакъым	фыӏупщыгъакъым	ӏупщыгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщыгъат	уӏупщыгъат	ӏупщыгъат	дыӏупщыгъат	фыӏупщыгъат	ӏупщыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщыгъатэкъым	уӏупщыгъатэкъым	ӏупщыгъатэкъым	дыӏупщыгъатэкъым	фыӏупщыгъатэкъым	ӏупщыгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэӏуа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыӏупщщ	уӏупщщ	ӏупщщ	дыӏупщщ	фыӏупщщ	ӏупщ(хэ)щ
блэкӀа гъэӏуа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщкъым	уӏупщкъым	ӏупщкъым	дыӏупщкъым	фыӏупщкъым	ӏупщ(хэ)къым
блэкӀа гъэӏуа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыӏупщт	уӏупщт	ӏупщт	дыӏупщт	фыӏупщт	ӏупщ(хэ)т
блэкӀа гъэӏуа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщтэкъым	уӏупщтэкъым	ӏупщтэкъым	дыӏупщтэкъым	фыӏупщтэкъым	ӏупщ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщынщ	уӏупщынщ	ӏупщынщ	дыӏупщынщ	фыӏупщынщ	ӏупщын(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщынкъым	уӏупщынкъым	ӏупщынкъым	дыӏупщынкъым	фыӏупщынкъым	ӏупщын(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщынущ	уӏупщынущ	ӏупщынущ	дыӏупщынущ	фыӏупщынущ	ӏупщыну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщынукъым	уӏупщынукъым	ӏупщынукъым	дыӏупщынукъым	фыӏупщынукъым	ӏупщыну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщрэ	уӏупщрэ	ӏупщрэ	дыӏупщрэ	фыӏупщрэ	ӏупщ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщыркъэ	уӏупщыркъэ	ӏупщыркъэ	дыӏупщыркъэ	фыӏупщыркъэ	ӏупщыркъэ / ӏупщхэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыӏупщырт	уӏупщырт	ӏупщырт	дыӏупщырт	фыӏупщырт	ӏупщырт / ӏупщхэрт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщыртэкъэ	уӏупщыртэкъэ	ӏупщыртэкъэ	дыӏупщыртэкъэ	фыӏупщыртэкъэ	ӏупщыртэкъэ / ӏупщхэртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыӏупща	уӏупща	ӏупща	дыӏупща	фыӏупща	ӏупща(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщакъэ	уӏупщакъэ	ӏупщакъэ	дыӏупщакъэ	фыӏупщакъэ	ӏупща(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыӏупщат	уӏупщат	ӏупщат	дыӏупщат	фыӏупщат	ӏупща(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщатэкъэ	уӏупщатэкъэ	ӏупщатэкъэ	дыӏупщатэкъэ	фыӏупщатэкъэ	ӏупща(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщыгъа	уӏупщыгъа	ӏупщыгъа	дыӏупщыгъа	фыӏупщыгъа	ӏупщыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщыгъакъэ	уӏупщыгъакъэ	ӏупщыгъакъэ	дыӏупщыгъакъэ	фыӏупщыгъакъэ	ӏупщыгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщыгъат	уӏупщыгъат	ӏупщыгъат	дыӏупщыгъат	фыӏупщыгъат	ӏупщыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщыгъатэкъэ	уӏупщыгъатэкъэ	ӏупщыгъатэкъэ	дыӏупщыгъатэкъэ	фыӏупщыгъатэкъэ	ӏупщыгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэӏуа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыӏупщ	уӏупщ	ӏупщ	дыӏупщ	фыӏупщ	ӏупщ(хэ)
блэкӀа гъэӏуа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщкъэ	уӏупщкъэ	ӏупщкъэ	дыӏупщкъэ	фыӏупщкъэ	ӏупщ(хэ)къэ
блэкӀа гъэӏуа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыӏупщт	уӏупщт	ӏупщт	дыӏупщт	фыӏупщт	ӏупщ(хэ)т
блэкӀа гъэӏуа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщтэкъэ	уӏупщтэкъэ	ӏупщтэкъэ	дыӏупщтэкъэ	фыӏупщтэкъэ	ӏупщ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщын	уӏупщын	ӏупщын	дыӏупщын	фыӏупщын	ӏупщын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщынкъэ	уӏупщынкъэ	ӏупщынкъэ	дыӏупщынкъэ	фыӏупщынкъэ	ӏупщын(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщыну	уӏупщыну	ӏупщыну	дыӏупщыну	фыӏупщыну	ӏупщыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщынукъэ	уӏупщынукъэ	ӏупщынукъэ	дыӏупщынукъэ	фыӏупщынукъэ	ӏупщыну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщмэ	уӏупщмэ	ӏупщмэ	дыӏупщмэ	фыӏупщмэ	ӏупщ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщмэ	уӏумыпщмэ	ӏумыпщмэ	дыӏумыпщмэ	фыӏумыпщмэ	ӏумыпщ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыӏупщамэ	уӏупщамэ	ӏупщамэ	дыӏупщамэ	фыӏупщамэ	ӏупща(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщамэ	уӏумыпщамэ	ӏумыпщамэ	дыӏумыпщамэ	фыӏумыпщамэ	ӏумыпща(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыӏупщыгъамэ	уӏупщыгъамэ	ӏупщыгъамэ	дыӏупщыгъамэ	фыӏупщыгъамэ	ӏупщыгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщыгъамэ	уӏумыпщыгъамэ	ӏумыпщыгъамэ	дыӏумыпщыгъамэ	фыӏумыпщыгъамэ	ӏумыпщыгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщынмэ	уӏупщынмэ	ӏупщынмэ	дыӏупщынмэ	фыӏупщынмэ	ӏупщын(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщынмэ	уӏумыпщынмэ	ӏумыпщынмэ	дыӏумыпщынмэ	фыӏумыпщынмэ	ӏумыпщын(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщынумэ	уӏупщынумэ	ӏупщынумэ	дыӏупщынумэ	фыӏупщынумэ	ӏупщыну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщынумэ	уӏумыпщынумэ	ӏумыпщынумэ	дыӏумыпщынумэ	фыӏумыпщынумэ	ӏумыпщыну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщтэмэ	уӏупщтэмэ	ӏупщтэмэ	дыӏупщтэмэ	фыӏупщтэмэ	ӏупщ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщтэмэ	уӏумыпщтэмэ	ӏумыпщтэмэ	дыӏумыпщтэмэ	фыӏумыпщтэмэ	ӏумыпщ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыӏупщатэмэ	уӏупщатэмэ	ӏупщатэмэ	дыӏупщатэмэ	фыӏупщатэмэ	ӏупща(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщатэмэ	уӏумыпщатэмэ	ӏумыпщатэмэ	дыӏумыпщатэмэ	фыӏумыпщатэмэ	ӏумыпща(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыӏупщыгъатэмэ	уӏупщыгъатэмэ	ӏупщыгъатэмэ	дыӏупщыгъатэмэ	фыӏупщыгъатэмэ	ӏупщыгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщыгъатэмэ	уӏумыпщыгъатэмэ	ӏумыпщыгъатэмэ	дыӏумыпщыгъатэмэ	фыӏумыпщыгъатэмэ	ӏумыпщыгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщынтэмэ	уӏупщынтэмэ	ӏупщынтэмэ	дыӏупщынтэмэ	фыӏупщынтэмэ	ӏупщын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщынтэмэ	уӏумыпщынтэмэ	ӏумыпщынтэмэ	дыӏумыпщынтэмэ	фыӏумыпщынтэмэ	ӏумыпщын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщынутэмэ	уӏупщынутэмэ	ӏупщынутэмэ	дыӏупщынутэмэ	фыӏупщынутэмэ	ӏупщыну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщынутэмэ	уӏумыпщынутэмэ	ӏумыпщынутэмэ	дыӏумыпщынутэмэ	фыӏумыпщынутэмэ	ӏумыпщыну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщынт	уӏупщынт	ӏупщынт	дыӏупщынт	фыӏупщынт	ӏупщын(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщынтэкъым	уӏупщынтэкъым	ӏупщынтэкъым	дыӏупщынтэкъым	фыӏупщынтэкъым	ӏупщын(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщынут	уӏупщынут	ӏупщынут	дыӏупщынут	фыӏупщынут	ӏупщыну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏупщынутэкъым	уӏупщынутэкъым	ӏупщынутэкъым	дыӏупщынутэкъым	фыӏупщынутэкъым	ӏупщыну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщми	уӏупщми	ӏупщми	дыӏупщми	фыӏупщми	ӏупщ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщми	уӏумыпщми	ӏумыпщми	дыӏумыпщми	фыӏумыпщми	ӏумыпщ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыӏупщами	уӏупщами	ӏупщами	дыӏупщами	фыӏупщами	ӏупща(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщами	уӏумыпщами	ӏумыпщами	дыӏумыпщами	фыӏумыпщами	ӏумыпща(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыӏупщыгъами	уӏупщыгъами	ӏупщыгъами	дыӏупщыгъами	фыӏупщыгъами	ӏупщыгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщыгъами	уӏумыпщыгъами	ӏумыпщыгъами	дыӏумыпщыгъами	фыӏумыпщыгъами	ӏумыпщыгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщынми	уӏупщынми	ӏупщынми	дыӏупщынми	фыӏупщынми	ӏупщын(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщынми	уӏумыпщынми	ӏумыпщынми	дыӏумыпщынми	фыӏумыпщынми	ӏумыпщын(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщынуми	уӏупщынуми	ӏупщынуми	дыӏупщынуми	фыӏупщынуми	ӏупщыну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщынуми	уӏумыпщынуми	ӏумыпщынуми	дыӏумыпщынуми	фыӏумыпщынуми	ӏумыпщыну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщтэми	уӏупщтэми	ӏупщтэми	дыӏупщтэми	фыӏупщтэми	ӏупщ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщтэми	уӏумыпщтэми	ӏумыпщтэми	дыӏумыпщтэми	фыӏумыпщтэми	ӏумыпщ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыӏупщатэми	уӏупщатэми	ӏупщатэми	дыӏупщатэми	фыӏупщатэми	ӏупща(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщатэми	уӏумыпщатэми	ӏумыпщатэми	дыӏумыпщатэми	фыӏумыпщатэми	ӏумыпща(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыӏупщыгъатэми	уӏупщыгъатэми	ӏупщыгъатэми	дыӏупщыгъатэми	фыӏупщыгъатэми	ӏупщыгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщыгъатэми	уӏумыпщыгъатэми	ӏумыпщыгъатэми	дыӏумыпщыгъатэми	фыӏумыпщыгъатэми	ӏумыпщыгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщынтэми	уӏупщынтэми	ӏупщынтэми	дыӏупщынтэми	фыӏупщынтэми	ӏупщын(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщынтэми	уӏумыпщынтэми	ӏумыпщынтэми	дыӏумыпщынтэми	фыӏумыпщынтэми	ӏумыпщын(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыӏупщынутэми	уӏупщынутэми	ӏупщынутэми	дыӏупщынутэми	фыӏупщынутэми	ӏупщыну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщынутэми	уӏумыпщынутэми	ӏумыпщынутэми	дыӏумыпщынутэми	фыӏумыпщынутэми	ӏумыпщыну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыӏупщаи	уӏупщаи	ӏупщаи	дыӏупщаи	фыӏупщаи	ӏупщаи
щымыӀэныгъэ:	сыӏупщакъыми	уӏупщакъыми	ӏупщакъыми	дыӏупщакъыми	фыӏупщакъыми	ӏупщакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыӏупщащэрэт	уӏупщащэрэт	ӏупщащэрэт	дыӏупщащэрэт	фыӏупщащэрэт	ӏупщащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыӏумыпщащэрэт	уӏумыпщащэрэт	ӏумыпщащэрэт	дыӏумыпщащэрэт	фыӏумыпщащэрэт	ӏумыпщащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнщ	уӏупщагъэнщ	ӏупщагъэнщ	дыӏупщагъэнщ	фыӏупщагъэнщ	ӏупщагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнкъым	уӏупщагъэнкъым	ӏупщагъэнкъым	дыӏупщагъэнкъым	фыӏупщагъэнкъым	ӏупщагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнт	уӏупщагъэнт	ӏупщагъэнт	дыӏупщагъэнт	фыӏупщагъэнт	ӏупщагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнтэкъым	уӏупщагъэнтэкъым	ӏупщагъэнтэкъым	дыӏупщагъэнтэкъым	фыӏупщагъэнтэкъым	ӏупщагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэн	уӏупщагъэн	ӏупщагъэн	дыӏупщагъэн	фыӏупщагъэн	ӏупщагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнкъэ	уӏупщагъэнкъэ	ӏупщагъэнкъэ	дыӏупщагъэнкъэ	фыӏупщагъэнкъэ	ӏупщагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнт	уӏупщагъэнт	ӏупщагъэнт	дыӏупщагъэнт	фыӏупщагъэнт	ӏупщагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнтэкъэ	уӏупщагъэнтэкъэ	ӏупщагъэнтэкъэ	дыӏупщагъэнтэкъэ	фыӏупщагъэнтэкъэ	ӏупщагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнпщ	уӏупщагъэнпщ	ӏупщагъэнпщ	дыӏупщагъэнпщ	фыӏупщагъэнпщ	ӏупщагъэнпщ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнукъым	уӏупщагъэнукъым	ӏупщагъэнукъым	дыӏупщагъэнукъым	фыӏупщагъэнукъым	ӏупщагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнут	уӏупщагъэнут	ӏупщагъэнут	дыӏупщагъэнут	фыӏупщагъэнут	ӏупщагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнутэкъым	уӏупщагъэнутэкъым	ӏупщагъэнутэкъым	дыӏупщагъэнутэкъым	фыӏупщагъэнутэкъым	ӏупщагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэну	уӏупщагъэну	ӏупщагъэну	дыӏупщагъэну	фыӏупщагъэну	ӏупщагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнукъэ	уӏупщагъэнукъэ	ӏупщагъэнукъэ	дыӏупщагъэнукъэ	фыӏупщагъэнукъэ	ӏупщагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнут	уӏупщагъэнут	ӏупщагъэнут	дыӏупщагъэнут	фыӏупщагъэнут	ӏупщагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыӏупщагъэнутэкъэ	уӏупщагъэнутэкъэ	ӏупщагъэнутэкъэ	дыӏупщагъэнутэкъэ	фыӏупщагъэнутэкъэ	ӏупщагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыӏупщ	уӏупщ	ӏупщ	дыӏупщ	фыӏупщ	ӏупщ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыӏумыпщ	уӏумыпщ	ӏумыпщ	дыӏумыпщ	фыӏумыпщ	ӏумыпщ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыӏупща	уӏупща	ӏупща	дыӏупща	фыӏупща	ӏупща(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыӏумыпща	уӏумыпща	ӏумыпща	дыӏумыпща	фыӏумыпща	ӏумыпща(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыӏупщыгъа	уӏупщыгъа	ӏупщыгъа	дыӏупщыгъа	фыӏупщыгъа	ӏупщыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыӏумыпщыгъа	уӏумыпщыгъа	ӏумыпщыгъа	дыӏумыпщыгъа	фыӏумыпщыгъа	ӏумыпщыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыӏупщын	уӏупщын	ӏупщын	дыӏупщын	фыӏупщын	ӏупщын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыӏумыпщын	уӏумыпщын	ӏумыпщын	дыӏумыпщын	фыӏумыпщын	ӏумыпщын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыӏупщыну	уӏупщыну	ӏупщыну	дыӏупщыну	фыӏупщыну	ӏупщыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыӏумыпщыну	уӏумыпщыну	ӏумыпщыну	дыӏумыпщыну	фыӏумыпщыну	ӏумыпщыну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыӏупщ	узэрыӏупщ	зэрыӏупщ	дызэрыӏупщ	фызэрыӏупщ	зэрыӏупщ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыӏумыпщ	узэрыӏумыпщ	зэрыӏумыпщ	дызэрыӏумыпщ	фызэрыӏумыпщ	зэрыӏумыпщ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыӏупща	узэрыӏупща	зэрыӏупща	дызэрыӏупща	фызэрыӏупща	зэрыӏупща(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыӏумыпща	узэрыӏумыпща	зэрыӏумыпща	дызэрыӏумыпща	фызэрыӏумыпща	зэрыӏумыпща(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыӏупщыгъа	узэрыӏупщыгъа	зэрыӏупщыгъа	дызэрыӏупщыгъа	фызэрыӏупщыгъа	зэрыӏупщыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыӏумыпщыгъа	узэрыӏумыпщыгъа	зэрыӏумыпщыгъа	дызэрыӏумыпщыгъа	фызэрыӏумыпщыгъа	зэрыӏумыпщыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыӏупщын	узэрыӏупщын	зэрыӏупщын	дызэрыӏупщын	фызэрыӏупщын	зэрыӏупщын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыӏумыпщын	узэрыӏумыпщын	зэрыӏумыпщын	дызэрыӏумыпщын	фызэрыӏумыпщын	зэрыӏумыпщын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыӏупщыну	узэрыӏупщыну	зэрыӏупщыну	дызэрыӏупщыну	фызэрыӏупщыну	зэрыӏупщыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыӏумыпщыну	узэрыӏумыпщыну	зэрыӏумыпщыну	дызэрыӏумыпщыну	фызэрыӏумыпщыну	зэрыӏумыпщыну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщыӏупщ	ущыӏупщ	щыӏупщ	дыщыӏупщ	фыщыӏупщ	щыӏупщ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыӏумыпщ	ущыӏумыпщ	щыӏумыпщ	дыщыӏумыпщ	фыщыӏумыпщ	щыӏумыпщ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыӏупща	ущыӏупща	щыӏупща	дыщыӏупща	фыщыӏупща	щыӏупща(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыӏумыпща	ущиӏумыпща	щыӏумыпща	дыщыӏумыпща	фыщыӏумыпща	щыӏумыпща(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыӏупщыгъа	ущыӏупщыгъа	щыӏупщыгъа	дыщыӏупщыгъа	фыщыӏупщыгъа	щыӏупщыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыӏумыпщыгъа	ущыӏумыпщыгъа	щыӏумыпщыгъа	дыщыӏумыпщыгъа	фыщыӏумыпщыгъа	щыӏумыпщыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыӏупщын	ущыӏупщын	щыӏупщын	дыщыӏупщын	фыщыӏупщын	щыӏупщын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыӏумыпщын	ущыӏупщын	щыӏумыпщын	дыщыӏумыпщын	фыщыӏумыпщын	щыӏумыпщын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыӏупщыну	ущыӏупщыну	щыӏупщыну	дыщыӏупщыну	фыщыӏупщыну	щыӏупщыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыӏумыпщыну	ущыӏумыпщыну	щыӏумыпщыну	дыщыӏумыпщыну	фыщыӏумыпщыну	щыӏумыпщыну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыздыӏупщ	уздыӏупщ	здыӏупщ	дыздыӏупщ	фыздыӏупщ	здыӏупщ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыӏумыпщ	уздыӏумыпщ	здыӏумыпщ	дыздыӏумыпщ	фыздыӏумыпщ	здыӏумыпщ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыздыӏупща	уздыӏупща	здыӏупща	дыздыӏупща	фыздыӏупща	здыӏупща(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыӏумыпща	уздыӏумыпща	здыӏумыпща	дыздыӏумыпща	фыздыӏумыпща	здыӏумыпща(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыздыӏупщыгъа	уздыӏупщыгъа	здыӏупщыгъа	дыздыӏупщыгъа	фыздыӏупщыгъа	здыӏупщыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыӏумыпщыгъа	уздыӏумыпщыгъа	здыӏумыпщыгъа	дыздыӏумыпщыгъа	фыздыӏумыпщыгъа	здыӏумыпщыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыздыӏупщын	уздыӏупщын	здыӏупщын	дыздыӏупщын	фыздыӏупщын	здыӏупщын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыӏумыпщын	уздыӏумыпщын	здыӏумыпщын	дыздыӏумыпщын	фыздыӏумыпщын	здыӏумыпщын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыздыӏупщыну	уздыӏупщыну	здыӏупщыну	дыздыӏупщыну	фыздыӏупщыну	здыӏупщыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыӏумыпщыну	уздыӏумыпщыну	здыӏумыпщыну	дыздыӏумыпщыну	фыздыӏумыпщыну	здыӏумыпщыну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыӏупщ	ущӀыӏупщ	щӀыӏупщ	дыщӀыӏупщ	фыщӀыӏупщ	щӀыӏупщ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыӏумыпщ	ущӀыӏумыпщ	щӀыӏумыпщ	дыщӀыӏумыпщ	фыщӀыӏумыпщ	щӀыӏумыпщ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыӏупща	ущӀыӏупщӀэпща	щӀыӏупща	дыщӀыӏупща	фыщӀыӏупща	щӀыӏупща(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыӏумыпща	ущӀыӏумыпща	щӀыӏумыпща	дыщӀыӏумыпща	фыщӀыӏумыпща	щӀыӏумыпща(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыӏупщыгъа	ущӀыӏупщыгъа	щӀыӏупщыгъа	дыщӀыӏупщыгъа	фыщӀыӏупщыгъа	щӀыӏупщыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыӏумыпщыгъа	ущӀыӏумыпщыгъа	щӀыӏумыпщыгъа	дыщӀыӏумыпщыгъа	фыщӀыӏумыпщыгъа	щӀыӏумыпщыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыӏупщын	ущӀыӏупщын	щӀыӏупщын	дыщӀыӏупщын	фыщӀыӏупщын	щӀыӏупщын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыӏумыпщын	ущӀыӏумыпщын	щӀыӏумыпщын	дыщӀыӏумыпщын	фыщӀыӏумыпщын	щӀыӏумыпщын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыӏупщыну	ущӀыӏупщыну	щӀыӏупщыну	дыщӀыӏупщыну	фыщӀыӏупщыну	щӀыӏупщыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыӏумыпщыну	ущӀыӏумыпщыну	щӀыӏумыпщыну	дыщӀыӏумыпщыну	фыщӀыӏумыпщыну	щӀыӏумыпщыну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыӏупщу	уӏупщу	ӏупщу	дыӏупщу	фыӏупщу	ӏупщ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыӏумыпщу	уӏумыпщу	ӏумыпщу	дыӏумыпщу	фыӏумыпщу	ӏумыпщ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыӏупщауэ	уӏупщауэ	ӏупщауэ	дыӏупщауэ	фыӏупщауэ	ӏупщауэ / ӏупщахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыӏумыпщауэ	уӏумыпщауэ	ӏумыпщауэ	дыӏумыпщауэ	фыӏумыпщауэ	ӏумыпщауэ / ӏумыпщахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыӏупщурэ	уӏупщурэ	ӏупщурэ	дыӏупщурэ	фыӏупщурэ	ӏупщ(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыӏумыпщурэ	уӏумыпщурэ	ӏумыпщурэ	дыӏумыпщурэ	фыӏумыпщурэ	ӏумыпщ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпӏуопщ	сыӏуопщ	--	сыфӏуопщ	саӏуопщ
уэ	усӏуопщ	--	уӏуопщ	утӏуопщ	--	уаӏуопщ
ар	сӏуопщ	пӏуопщ	ӏуопщ	тӏуопщ	фӏуопщ	яӏуопщ
дэ	--	дыпӏуопщ	дыӏуопщ	--	дыфӏуопщ	даӏуопщ
фэ	фысӏуопщ	--	фыӏуопщ	фытӏуопщ	--	фаӏуопщ
ахэр	сӏуопщ(хэ)	пӏуопщ(хэ)	ӏуопщ(хэ)	тӏуопщ(хэ)	фӏуопщ(хэ)	яӏуопщ(хэ)

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Заӏу бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[пщ]	[пщ]ыр	--	[пщ]хэр
Эргативнэ:	[пщ]	[пщ]ым	--	[пщ]хэм
Послеложнэ:	[пщ]кӀэ	[пщ]ымкӀэ	[пщ]хэкӀэ	[пщ]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[пщ]у	[пщ]ырауэ	[пщ]хэу	[пщ]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Заӏу бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[пщ]а	[пщ]ар	--	[пщ]ахэр
Эргативнэ:	[пщ]а	[пщ]ам	--	[пщ]ахэм
Послеложнэ:	[пщ]акӀэ	[пщ]амкӀэ	[пщ]ахэкӀэ	[пщ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[пщ]ауэ	[пщ]арауэ	[пщ]ахэу	[пщ]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Заӏу бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[пщ]ын	[пщ]ыныр	--	[пщ]ынхэр
Эргативнэ:	[пщ]ын	[пщ]ыным	--	[пщ]ынхэм
Послеложнэ:	[пщ]ынкӀэ	[пщ]ынымкӀэ	[пщ]ынхэкӀэ	[пщ]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[пщ]ыну	[пщ]ынырауэ	[пщ]ынхэу	[пщ]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Заӏу бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[пщ]ыну	[пщ]ынур	--	[пщ]ынухэр
Эргативнэ:	[пщ]ыну	[пщ]ынум	--	[пщ]ынухэм
Послеложнэ:	[пщ]ынукӀэ	[пщ]ынумкӀэ	[пщ]ынухэкӀэ	[пщ]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[пщ]ынууэ	[пщ]ынурауэ	[пщ]ынухэу	[пщ]ынухэрауэ