спр-лъэӏ-хэгъэшыпсыхьын

Глагол лъэӏэс "хэгъэшыпсыхьын"-ым и спряженэр

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	хэгъэшыпсыхьын
щымыӀэныгъэ:	хэмыгъэшыпсыхьын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьын	хэбгъэшыпсыхьын	хигъэшыпсыхьын	хэдгъэшыпсыхьын	хэвгъэшыпсыхьын	хагъэшыпсыхьын
щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьын	хыумыгъэшыпсыхьын	химыгъэшыпсыхьын	хэдмыгъэшыпсыхьын	хэвмыгъэшыпсыхьын	хамыгъэшыпсыхьын

Унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	хэгъэшыпсыхь!	хэвгъэшыпсыхь!
щымыӀэныгъэ:	хыумыгъэшыпсыхь!	хэвмыгъэшыпсыхь!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	сыхрегъэшыпсыхь	ухрегъэшыпсыхь	хрегъэшыпсыхь	дыхрегъэшыпсыхь	фыхрегъэшыпсыхь	хрегъэшыпсыхь
щымыӀэныгъэ:	сыхремыгъэшыпсыхь	ухремыгъэшыпсыхь	хремыгъэшыпсыхь	дыхремыгъэшыпсыхь	фыхремыгъэшыпсыхь	хремыгъэшыпсыхь

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	хызогъэшыпсыхь(ыр)	хыбогъэшыпсыхь(ыр)	хегъэшыпсыхь(ыр)	хыдогъэшыпсыхь(ыр)	хывогъэшыпсыхь(ыр)	хагъэшыпсыхь(ыр)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыркъым	хэбгъэшыпсыхьыркъым	хигъэшыпсыхьыркъым	хэдгъэшыпсыхьыркъым	хэвгъэшыпсыхьыркъым	хагъэшыпсыхьыркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьырт	хэбгъэшыпсыхьырт	хигъэшыпсыхьырт	хэдгъэшыпсыхьырт	хэвгъэшыпсыхьырт	хагъэшыпсыхьырт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыртэкъым	хэбгъэшыпсыхьыртэкъым	хигъэшыпсыхьыртэкъым	хэдгъэшыпсыхьыртэкъым	хэвгъэшыпсыхьыртэкъым	хагъэшыпсыхьыртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьащ	хэбгъэшыпсыхьащ	хигъэшыпсыхьащ	хэдгъэшыпсыхьащ	хэвгъэшыпсыхьащ	хагъэшыпсыхьащ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьакъым	хэбгъэшыпсыхьакъым	хигъэшыпсыхьакъым	хэдгъэшыпсыхьакъым	хэвгъэшыпсыхьакъым	хагъэшыпсыхьакъым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьат	хэбгъэшыпсыхьат	хигъэшыпсыхьат	хэдгъэшыпсыхьат	хэвгъэшыпсыхьат	хагъэшыпсыхьат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьатэкъым	хэбгъэшыпсыхьатэкъым	хигъэшыпсыхьатэкъым	хэдгъэшыпсыхьатэкъым	хэвгъэшыпсыхьатэкъым	хагъэшыпсыхьатэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыгъащ	хэбгъэшыпсыхьыгъащ	хигъэшыпсыхьыгъащ	хэдгъэшыпсыхьыгъащ	хэвгъэшыпсыхьыгъащ	хагъэшыпсыхьыгъащ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыгъакъым	хэбгъэшыпсыхьыгъакъым	хигъэшыпсыхьыгъакъым	хэдгъэшыпсыхьыгъакъым	хэвгъэшыпсыхьыгъакъым	хагъэшыпсыхьыгъакъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыгъат	хэбгъэшыпсыхьыгъат	хигъэшыпсыхьыгъат	хэдгъэшыпсыхьыгъат	хэвгъэшыпсыхьыгъат	хагъэшыпсыхьыгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыгъатэкъым	хэбгъэшыпсыхьыгъатэкъым	хигъэшыпсыхьыгъатэкъым	хэдгъэшыпсыхьыгъатэкъым	хэвгъэшыпсыхьыгъатэкъым	хагъэшыпсыхьыгъатэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьщ	хэбгъэшыпсыхьщ	хигъэшыпсыхьщ	хэдгъэшыпсыхьщ	хэвгъэшыпсыхьщ	хагъэшыпсыхьщ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхькъым	хэбгъэшыпсыхькъым	хигъэшыпсыхькъым	хэдгъэшыпсыхькъым	хэвгъэшыпсыхькъым	хагъэшыпсыхькъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьт	хэбгъэшыпсыхьт	хигъэшыпсыхьт	хэдгъэшыпсыхьт	хэвгъэшыпсыхьт	хагъэшыпсыхьт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьтэкъым	хэбгъэшыпсыхьтэкъым	хигъэшыпсыхьтэкъым	хэдгъэшыпсыхьтэкъым	хэвгъэшыпсыхьтэкъым	хагъэшыпсыхьтэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынщ	хэбгъэшыпсыхьынщ	хигъэшыпсыхьынщ	хэдгъэшыпсыхьынщ	хэвгъэшыпсыхьынщ	хагъэшыпсыхьынщ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынкъым	хэбгъэшыпсыхьынкъым	хигъэшыпсыхьынкъым	хэдгъэшыпсыхьынкъым	хэвгъэшыпсыхьынкъым	хагъэшыпсыхьынкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынущ	хэбгъэшыпсыхьынущ	хигъэшыпсыхьынущ	хэдгъэшыпсыхьынущ	хэвгъэшыпсыхьынущ	хагъэшыпсыхьынущ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынукъым	хэбгъэшыпсыхьынукъым	хигъэшыпсыхьынукъым	хэдгъэшыпсыхьынукъым	хэвгъэшыпсыхьынукъым	хагъэшыпсыхьынукъым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьрэ	хэбгъэшыпсыхьрэ	хигъэшыпсыхьрэ	хэдгъэшыпсыхьрэ	хэвгъэшыпсыхьрэ	хагъэшыпсыхьрэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыркъэ	хэбгъэшыпсыхьыркъэ	хигъэшыпсыхьыркъэ	хэдгъэшыпсыхьыркъэ	хэвгъэшыпсыхьыркъэ	хагъэшыпсыхьыркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьырт	хэбгъэшыпсыхьырт	хигъэшыпсыхьырт	хэдгъэшыпсыхьырт	хэвгъэшыпсыхьырт	хагъэшыпсыхьырт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыртэкъэ	хэбгъэшыпсыхьыртэкъэ	хигъэшыпсыхьыртэкъэ	хэдгъэшыпсыхьыртэкъэ	хэвгъэшыпсыхьыртэкъэ	хагъэшыпсыхьыртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьа	хэбгъэшыпсыхьа	хигъэшыпсыхьа	хэдгъэшыпсыхьа	хэвгъэшыпсыхьа	хагъэшыпсыхьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьакъэ	хэбгъэшыпсыхьакъэ	хигъэшыпсыхьакъэ	хэдгъэшыпсыхьакъэ	хэвгъэшыпсыхьакъэ	хагъэшыпсыхьакъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьат	хэбгъэшыпсыхьат	хигъэшыпсыхьат	хэдгъэшыпсыхьат	хэвгъэшыпсыхьат	хагъэшыпсыхьат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьатэкъэ	хэбгъэшыпсыхьатэкъэ	хигъэшыпсыхьатэкъэ	хэдгъэшыпсыхьатэкъэ	хэвгъэшыпсыхьатэкъэ	хагъэшыпсыхьатэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыгъа	хэбгъэшыпсыхьыгъа	хигъэшыпсыхьыгъа	хэдгъэшыпсыхьыгъа	хэвгъэшыпсыхьыгъа	хагъэшыпсыхьыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыгъакъэ	хэбгъэшыпсыхьыгъакъэ	хигъэшыпсыхьыгъакъэ	хэдгъэшыпсыхьыгъакъэ	хэвгъэшыпсыхьыгъакъэ	хагъэшыпсыхьыгъакъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыгъат	хэбгъэшыпсыхьыгъат	хигъэшыпсыхьыгъат	хэдгъэшыпсыхьыгъат	хэвгъэшыпсыхьыгъат	хагъэшыпсыхьыгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыгъатэкъэ	хэбгъэшыпсыхьыгъатэкъэ	хигъэшыпсыхьыгъатэкъэ	хэдгъэшыпсыхьыгъатэкъэ	хэвгъэшыпсыхьыгъатэкъэ	хагъэшыпсыхьыгъатэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхь	хэбгъэшыпсыхь	хигъэшыпсыхь	хэдгъэшыпсыхь	хэвгъэшыпсыхь	хагъэшыпсыхь
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхькъэ	хэбгъэшыпсыхькъэ	хигъэшыпсыхькъэ	хэдгъэшыпсыхькъэ	хэвгъэшыпсыхькъэ	хагъэшыпсыхькъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьт	хэбгъэшыпсыхьт	хигъэшыпсыхьт	хэдгъэшыпсыхьт	хэвгъэшыпсыхьт	хагъэшыпсыхьт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьтэкъэ	хэбгъэшыпсыхьтэкъэ	хигъэшыпсыхьтэкъэ	хэдгъэшыпсыхьтэкъэ	хэвгъэшыпсыхьтэкъэ	хагъэшыпсыхьтэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьын	хэбгъэшыпсыхьын	хигъэшыпсыхьын	хэдгъэшыпсыхьын	хэвгъэшыпсыхьын	хагъэшыпсыхьын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынкъэ	хэбгъэшыпсыхьынкъэ	хигъэшыпсыхьынкъэ	хэдгъэшыпсыхьынкъэ	хэвгъэшыпсыхьынкъэ	хагъэшыпсыхьынкъэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыну	хэбгъэшыпсыхьыну	хигъэшыпсыхьыну	хэдгъэшыпсыхьыну	хэвгъэшыпсыхьыну	хагъэшыпсыхьыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынукъэ	хэбгъэшыпсыхьынукъэ	хигъэшыпсыхьынукъэ	хэдгъэшыпсыхьынукъэ	хэвгъэшыпсыхьынукъэ	хагъэшыпсыхьынукъэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьмэ	хэбгъэшыпсыхьмэ	хигъэшыпсыхьмэ	хэдгъэшыпсыхьмэ	хэвгъэшыпсыхьмэ	хагъэшыпсыхьмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьмэ	хыумыгъэшыпсыхьмэ	химыгъэшыпсыхьмэ	хэдмыгъэшыпсыхьмэ	хэвмыгъэшыпсыхьмэ	хамыгъэшыпсыхьмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьамэ	хэбгъэшыпсыхьамэ	хигъэшыпсыхьамэ	хэдгъэшыпсыхьамэ	хэвгъэшыпсыхьамэ	хагъэшыпсыхьамэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьамэ	хыумыгъэшыпсыхьамэ	химыгъэшыпсыхьамэ	хэдмыгъэшыпсыхьамэ	хэвмыгъэшыпсыхьамэ	хамыгъэшыпсыхьамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыгъамэ	хэбгъэшыпсыхьыгъамэ	хигъэшыпсыхьыгъамэ	хэдгъэшыпсыхьыгъамэ	хэвгъэшыпсыхьыгъамэ	хагъэшыпсыхьыгъамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьыгъамэ	хыумыгъэшыпсыхьыгъамэ	химыгъэшыпсыхьыгъамэ	хэдмыгъэшыпсыхьыгъамэ	хэвмыгъэшыпсыхьыгъамэ	хамыгъэшыпсыхьыгъамэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынмэ	хэбгъэшыпсыхьынмэ	хигъэшыпсыхьынмэ	хэдгъэшыпсыхьынмэ	хэвгъэшыпсыхьынмэ	хагъэшыпсыхьынмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьынмэ	хыумыгъэшыпсыхьынмэ	химыгъэшыпсыхьынмэ	хэдмыгъэшыпсыхьынмэ	хэвмыгъэшыпсыхьынмэ	хамыгъэшыпсыхьынмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынумэ	хэбгъэшыпсыхьынумэ	хигъэшыпсыхьынумэ	хэдгъэшыпсыхьынумэ	хэвгъэшыпсыхьынумэ	хагъэшыпсыхьынумэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьынумэ	хыумыгъэшыпсыхьынумэ	химыгъэшыпсыхьынумэ	хэдмыгъэшыпсыхьынумэ	хэвмыгъэшыпсыхьынумэ	хамыгъэшыпсыхьынумэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьтэмэ	хэбгъэшыпсыхьтэмэ	хигъэшыпсыхьтэмэ	хэдгъэшыпсыхьтэмэ	хэвгъэшыпсыхьтэмэ	хагъэшыпсыхьтэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьтэмэ	хыумыгъэшыпсыхьтэмэ	химыгъэшыпсыхьтэмэ	хэдмыгъэшыпсыхьтэмэ	хэвмыгъэшыпсыхьтэмэ	хамыгъэшыпсыхьтэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьатэмэ	хэбгъэшыпсыхьатэмэ	хигъэшыпсыхьатэмэ	хэдгъэшыпсыхьатэмэ	хэвгъэшыпсыхьатэмэ	хагъэшыпсыхьатэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьатэмэ	хыумыгъэшыпсыхьатэмэ	химыгъэшыпсыхьатэмэ	хэдмыгъэшыпсыхьатэмэ	хэвмыгъэшыпсыхьатэмэ	хамыгъэшыпсыхьатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыгъатэмэ	хэбгъэшыпсыхьыгъатэмэ	хигъэшыпсыхьыгъатэмэ	хэдгъэшыпсыхьыгъатэмэ	хэвгъэшыпсыхьыгъатэмэ	хагъэшыпсыхьыгъатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьыгъатэмэ	хыумыгъэшыпсыхьыгъатэмэ	химыгъэшыпсыхьыгъатэмэ	хэдмыгъэшыпсыхьыгъатэмэ	хэвмыгъэшыпсыхьыгъатэмэ	хамыгъэшыпсыхьыгъатэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынтэмэ	хэбгъэшыпсыхьынтэмэ	хигъэшыпсыхьынтэмэ	хэдгъэшыпсыхьынтэмэ	хэвгъэшыпсыхьынтэмэ	хагъэшыпсыхьынтэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьынтэмэ	хыумыгъэшыпсыхьынтэмэ	химыгъэшыпсыхьынтэмэ	хэдмыгъэшыпсыхьынтэмэ	хэвмыгъэшыпсыхьынтэмэ	хамыгъэшыпсыхьынтэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынутэмэ	хэбгъэшыпсыхьынутэмэ	хигъэшыпсыхьынутэмэ	хэдгъэшыпсыхьынутэмэ	хэвгъэшыпсыхьынутэмэ	хагъэшыпсыхьынутэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьынутэмэ	хыумыгъэшыпсыхьынутэмэ	химыгъэшыпсыхьынутэмэ	хэдмыгъэшыпсыхьынутэмэ	хэвмыгъэшыпсыхьынутэмэ	хамыгъэшыпсыхьынутэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынт	хэбгъэшыпсыхьынт	хигъэшыпсыхьынт	хэдгъэшыпсыхьынт	хэвгъэшыпсыхьынт	хагъэшыпсыхьынт
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынтэкъым	хэбгъэшыпсыхьынтэкъым	хигъэшыпсыхьынтэкъым	хэдгъэшыпсыхьынтэкъым	хэвгъэшыпсыхьынтэкъым	хагъэшыпсыхьынтэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынут	хэбгъэшыпсыхьынут	хигъэшыпсыхьынут	хэдгъэшыпсыхьынут	хэвгъэшыпсыхьынут	хагъэшыпсыхьынут
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынутэкъым	хэбгъэшыпсыхьынутэкъым	хигъэшыпсыхьынутэкъым	хэдгъэшыпсыхьынутэкъым	хэвгъэшыпсыхьынутэкъым	хагъэшыпсыхьынутэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьми	хэбгъэшыпсыхьми	хигъэшыпсыхьми	хэдгъэшыпсыхьми	хэвгъэшыпсыхьми	хагъэшыпсыхьми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьми	хыумыгъэшыпсыхьми	химыгъэшыпсыхьми	хэдмыгъэшыпсыхьми	хэвмыгъэшыпсыхьми	хамыгъэшыпсыхьми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьами	хэбгъэшыпсыхьами	хигъэшыпсыхьами	хэдгъэшыпсыхьами	хэвгъэшыпсыхьами	хагъэшыпсыхьами
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьами	хыумыгъэшыпсыхьами	химыгъэшыпсыхьами	хэдмыгъэшыпсыхьами	хэвмыгъэшыпсыхьами	хамыгъэшыпсыхьами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыгъами	хэбгъэшыпсыхьыгъами	хигъэшыпсыхьыгъами	хэдгъэшыпсыхьыгъами	хэвгъэшыпсыхьыгъами	хагъэшыпсыхьыгъами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьыгъами	хыумыгъэшыпсыхьыгъами	химыгъэшыпсыхьыгъами	хэдмыгъэшыпсыхьыгъами	хэвмыгъэшыпсыхьыгъами	хамыгъэшыпсыхьыгъами
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынми	хэбгъэшыпсыхьынми	хигъэшыпсыхьынми	хэдгъэшыпсыхьынми	хэвгъэшыпсыхьынми	хагъэшыпсыхьынми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьынми	хыумыгъэшыпсыхьынми	химыгъэшыпсыхьынми	хэдмыгъэшыпсыхьынми	хэвмыгъэшыпсыхьынми	хамыгъэшыпсыхьынми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынуми	хэбгъэшыпсыхьынуми	хигъэшыпсыхьынуми	хэдгъэшыпсыхьынуми	хэвгъэшыпсыхьынуми	хагъэшыпсыхьынуми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьынуми	хыумыгъэшыпсыхьынуми	химыгъэшыпсыхьынуми	хэдмыгъэшыпсыхьынуми	хэвмыгъэшыпсыхьынуми	хамыгъэшыпсыхьынуми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьтэми	хэбгъэшыпсыхьтэми	хигъэшыпсыхьтэми	хэдгъэшыпсыхьтэми	хэвгъэшыпсыхьтэми	хагъэшыпсыхьтэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьтэми	хыумыгъэшыпсыхьтэми	химыгъэшыпсыхьтэми	хэдмыгъэшыпсыхьтэми	хэвмыгъэшыпсыхьтэми	хамыгъэшыпсыхьтэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьатэми	хэбгъэшыпсыхьатэми	хигъэшыпсыхьатэми	хэдгъэшыпсыхьатэми	хэвгъэшыпсыхьатэми	хагъэшыпсыхьатэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьатэми	хыумыгъэшыпсыхьатэми	химыгъэшыпсыхьатэми	хэдмыгъэшыпсыхьатэми	хэвмыгъэшыпсыхьатэми	хамыгъэшыпсыхьатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьыгъатэми	хэбгъэшыпсыхьыгъатэми	хигъэшыпсыхьыгъатэми	хэдгъэшыпсыхьыгъатэми	хэвгъэшыпсыхьыгъатэми	хагъэшыпсыхьыгъатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьыгъатэми	хыумыгъэшыпсыхьыгъатэми	химыгъэшыпсыхьыгъатэми	хэдмыгъэшыпсыхьыгъатэми	хэвмыгъэшыпсыхьыгъатэми	хамыгъэшыпсыхьыгъатэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынтэми	хэбгъэшыпсыхьынтэми	хигъэшыпсыхьынтэми	хэдгъэшыпсыхьынтэми	хэвгъэшыпсыхьынтэми	хагъэшыпсыхьынтэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьынтэми	хыумыгъэшыпсыхьынтэми	химыгъэшыпсыхьынтэми	хэдмыгъэшыпсыхьынтэми	хэвмыгъэшыпсыхьынтэми	хамыгъэшыпсыхьынтэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьынутэми	хэбгъэшыпсыхьынутэми	хигъэшыпсыхьынутэми	хэдгъэшыпсыхьынутэми	хэвгъэшыпсыхьэнутэми	хагъэшыпсыхьэнутэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьынутэми	хыумыгъэшыпсыхьынутэми	химыгъэшыпсыхьынутэми	хэдмыгъэшыпсыхьынутэми	хэвмыгъэшыпсыхьынутэми	хамыгъэшыпсыхьынутэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьаи	хэбгъэшыпсыхьаи	хигъэшыпсыхьаи	хэдгъэшыпсыхьаи	хэвгъэшыпсыхьаи	хагъэшыпсыхьаи
щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьакъыми	хэбгъэшыпсыхьакъыми	хигъэшыпсыхьакъыми	хэдгъэшыпсыхьакъыми	хэвгъэшыпсыхьакъыми	хагъэшыпсыхьакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьащэрэт	хэбгъэшыпсыхьащэрэт	хигъэшыпсыхьащэрэт	хэдгъэшыпсыхьащэрэт	хэвгъэшыпсыхьащэрэт	хагъэшыпсыхьащэрэт
щымыӀэныгъэ:	хэзмыгъэшыпсыхьащэрэт	хыумыгъэшыпсыхьащэрэт	химыгъэшыпсыхьащэрэт	хэдмыгъэшыпсыхьащэрэт	хэвмыгъэшыпсыхьащэрэт	хамыгъэшыпсыхьащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнщ	хэбгъэшыпсыхьагъэнщ	хигъэшыпсыхьагъэнщ	хэдгъэшыпсыхьагъэнщ	хэвгъэшыпсыхьагъэнщ	хагъэшыпсыхьагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнкъым	хэбгъэшыпсыхьагъэнкъым	хигъэшыпсыхьагъэнкъым	хэдгъэшыпсыхьагъэнкъым	хэвгъэшыпсыхьагъэнкъым	хагъэшыпсыхьагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнт	хэбгъэшыпсыхьагъэнт	хигъэшыпсыхьагъэнт	хэдгъэшыпсыхьагъэнт	хэвгъэшыпсыхьагъэнт	хагъэшыпсыхьагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнтэкъым	хэбгъэшыпсыхьагъэнтэкъым	хигъэшыпсыхьагъэнтэкъым	хэдгъэшыпсыхьагъэнтэкъым	хэвгъэшыпсыхьагъэнтэкъым	хагъэшыпсыхьагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэн	хэбгъэшыпсыхьагъэн	хигъэшыпсыхьагъэн	хэдгъэшыпсыхьагъэн	хэвгъэшыпсыхьагъэн	хагъэшыпсыхьагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнкъэ	хэбгъэшыпсыхьагъэнкъэ	хигъэшыпсыхьагъэнкъэ	хэдгъэшыпсыхьагъэнкъэ	хэвгъэшыпсыхьагъэнкъэ	хагъэшыпсыхьагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнт	хэбгъэшыпсыхьагъэнт	хигъэшыпсыхьагъэнт	хэдгъэшыпсыхьагъэнт	хэвгъэшыпсыхьагъэнт	хагъэшыпсыхьагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнтэкъэ	хэбгъэшыпсыхьагъэнтэкъэ	хигъэшыпсыхьагъэнтэкъэ	хэдгъэшыпсыхьагъэнтэкъэ	хэвгъэшыпсыхьагъэнтэкъэ	хагъэшыпсыхьагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнущ	хэбгъэшыпсыхьагъэнущ	хигъэшыпсыхьагъэнущ	хэдгъэшыпсыхьагъэнущ	хэвгъэшыпсыхьагъэнущ	хагъэшыпсыхьагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнукъым	хэбгъэшыпсыхьагъэнукъым	хигъэшыпсыхьагъэнукъым	хэдгъэшыпсыхьагъэнукъым	хэвгъэшыпсыхьагъэнукъым	хагъэшыпсыхьагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнут	хэбгъэшыпсыхьагъэнут	хигъэшыпсыхьагъэнут	хэдгъэшыпсыхьагъэнут	хэвгъэшыпсыхьагъэнут	хагъэшыпсыхьагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнутэкъым	хэбгъэшыпсыхьагъэнутэкъым	хигъэшыпсыхьагъэнутэкъым	хэдгъэшыпсыхьагъэнутэкъым	хэвгъэшыпсыхьагъэнутэкъым	хагъэшыпсыхьагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэну	хэбгъэшыпсыхьагъэну	хигъэшыпсыхьагъэну	хэдгъэшыпсыхьагъэну	хэвгъэшыпсыхьагъэну	хагъэшыпсыхьагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнукъэ	хэбгъэшыпсыхьагъэнукъэ	хигъэшыпсыхьагъэнукъэ	хэдгъэшыпсыхьагъэнукъэ	хэвгъэшыпсыхьагъэнукъэ	хагъэшыпсыхьагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнут	хэбгъэшыпсыхьагъэнут	хигъэшыпсыхьагъэнут	хэдгъэшыпсыхьагъэнут	хэвгъэшыпсыхьагъэнут	хагъэшыпсыхьагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	хэзгъэшыпсыхьагъэнутэкъэ	хэбгъэшыпсыхьагъэнутэкъэ	хигъэшыпсыхьагъэнутэкъэ	хэдгъэшыпсыхьагъэнутэкъэ	хэвгъэшыпсыхьагъэнутэкъэ	хагъэшыпсыхьагъэнутэкъэ

Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	хэзыгъэшыпсыхь
ит зэман - щымыӀэныгъэ	хэзымыгъэшыпсыхь
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	хэзыгъэшыпсыхьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	хэзымыгъэшыпсыхьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	хэзыгъэшыпсыхьыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	хэзымыгъэшыпсыхьыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	хэзыгъэшыпсыхьын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	хэзымыгъэшыпсыхьын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	хэзыгъэшыпсыхьыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	хэзымыгъэшыпсыхьыну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту)	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	хэзгъэшыпсыхь	хэбгъэшыпсыхь	хигъэшыпсыхь	хэдгъэшыпсыхь	хэвгъэшыпсыхь	хагъэшыпсыхь
ит зэман - щымыӀэныгъэ	хэзмыгъэшыпсыхь	хыумыгъэшыпсыхь	химыгъэшыпсыхь	хэдмыгъэшыпсыхь	хэвмыгъэшыпсыхь	хамыгъэшыпсыхь
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	хэзгъэшыпсыхьа	хэбгъэшыпсыхьа	хигъэшыпсыхьа	хэдгъэшыпсыхьа	хэвгъэшыпсыхьа	хагъэшыпсыхьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	хэзмыгъэшыпсыхьа	хыумыгъэшыпсыхьа	химыгъэшыпсыхьа	хэдмыгъэшыпсыхьа	хэвмыгъэшыпсыхьа	хамыгъэшыпсыхьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	хэзгъэшыпсыхьыгъа	хэбгъэшыпсыхьыгъа	хигъэшыпсыхьыгъа	хэдгъэшыпсыхьыгъа	хэвгъэшыпсыхьыгъа	хагъэшыпсыхьыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	хэзмыгъэшыпсыхьыгъа	хыумыгъэшыпсыхьыгъа	химыгъэшыпсыхьыгъа	хэдмыгъэшыпсыхьыгъа	хэвмыгъэшыпсыхьыгъа	хамыгъэшыпсыхьыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	хэзгъэшыпсыхьын	хэбгъэшыпсыхьын	хигъэшыпсыхьын	хэдгъэшыпсыхьын	хэвгъэшыпсыхьын	хагъэшыпсыхьын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	хэзмыгъэшыпсыхьын	хыумыгъэшыпсыхьын	химыгъэшыпсыхьын	хэдмыгъэшыпсыхьын	хэвмыгъэшыпсыхьын	хамыгъэшыпсыхьын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	хэзгъэшыпсыхьыну	хэбгъэшыпсыхьыну	хигъэшыпсыхьыну	хэдгъэшыпсыхьыну	хэвгъэшыпсыхьыну	хагъэшыпсыхьыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	хэзмыгъэшыпсыхьыну	хыумыгъэшыпсыхьыну	химыгъэшыпсыхьыну	хэдмыгъэшыпсыхьыну	хэвмыгъэшыпсыхьыну	хамыгъэшыпсыхьыну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ)
ит зэман - щыӀэныгъэ	хэгъэшыпсыхь
ит зэман - щымыӀэныгъэ	хэмыгъэшыпсыхь
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	хэгъэшыпсыхьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	хэмыгъэшыпсыхьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	хэгъэшыпсыхьыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	хэмыгъэшыпсыхьыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	хэгъэшыпсыхьын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	хэмыгъэшыпсыхьын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	хэгъэшыпсыхьыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	хэмыгъэшыпсыхьыну

Обстоятельственнэ причастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	зэрыхэзгъэшыпсыхь	зэрыхэбгъэшыпсыхь	зэрыхигъэшыпсыхь	зэрыхэдгъэшыпсыхь	зэрыхэвгъэшыпсыхь	зэрыхагъэшыпсыхь
ит зэман - щымыӀэныгъэ	зэрыхэзмыгъэшыпсыхь	зэрыхыумыгъэшыпсыхь	зэрыхимыгъэшыпсыхь	зэрыхэдмыгъэшыпсыхь	зэрыхэвмыгъэшыпсыхь	зэрыхамыгъэшыпсыхь
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	зэрыхэзгъэшыпсыхьа	зэрыхэбгъэшыпсыхьа	зэрыхигъэшыпсыхьа	зэрыхэдгъэшыпсыхьа	зэрыхэвгъэшыпсыхьа	зэрыхагъэшыпсыхьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	зэрыхэзмыгъэшыпсыхьа	зэрыхыумыгъэшыпсыхьа	зэрыхимыгъэшыпсыхьа	зэрыхэдмыгъэшыпсыхьа	зэрыхэвмыгъэшыпсыхьа	зэрыхамыгъэшыпсыхьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	зэрыхэзгъэшыпсыхьыгъа	зэрыхэбгъэшыпсыхьыгъа	зэрыхигъэшыпсыхьыгъа	зэрыхэдгъэшыпсыхьыгъа	зэрыхэвгъэшыпсыхьыгъа	зэрыхагъэшыпсыхьыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	зэрыхэзмыгъэшыпсыхьыгъа	зэрыхыумыгъэшыпсыхьыгъа	зэрыхимыгъэшыпсыхьыгъа	зэрыхэдмыгъэшыпсыхьыгъа	зэрыхэвмыгъэшыпсыхьыгъа	зэрыхамыгъэшыпсыхьыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	зэрыхэзгъэшыпсыхьын	зэрыхэбгъэшыпсыхьын	зэрыхигъэшыпсыхьын	зэрыхэдгъэшыпсыхьын	зэрыхэвгъэшыпсыхьын	зэрыхагъэшыпсыхьын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	зэрыхэзмыгъэшыпсыхьын	зэрыхыумыгъэшыпсыхьын	зэрыхимыгъэшыпсыхьын	зэрыхэдмыгъэшыпсыхьын	зэрыхэвмыгъэшыпсыхьын	зэрыхамыгъэшыпсыхьын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	зэрыхэзгъэшыпсыхьыну	зэрыхэбгъэшыпсыхьыну	зэрыхигъэшыпсыхьыну	зэрыхэдгъэшыпсыхьыну	зэрыхэвгъэшыпсыхьыну	зэрыхагъэшыпсыхьыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	зэрыхэзмыгъэшыпсыхьыну	зэрыхыумыгъэшыпсыхьыну	зэрыхимыгъэшыпсыхьыну	зэрыхэдмыгъэшыпсыхьыну	зэрыхэвмыгъэшыпсыхьыну	зэрыхамыгъэшыпсыхьыну
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	щыхэзгъэшыпсыхь	щыхэбгъэшыпсыхь	щыхигъэшыпсыхь	щыхэдгъэшыпсыхь	щыхэвгъэшыпсыхь	щыхагъэшыпсыхь
ит зэман - щымыӀэныгъэ	щыхэзмыгъэшыпсыхь	щыхыумыгъэшыпсыхь	щыхимыгъэшыпсыхь	щыхэдмыгъэшыпсыхь	щыхэвмыгъэшыпсыхь	щыхамыгъэшыпсыхь
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	щыхэзгъэшыпсыхьа	щыхэбгъэшыпсыхьа	щыхигъэшыпсыхьа	щыхэдгъэшыпсыхьа	щыхэвгъэшыпсыхьа	щыхагъэшыпсыхьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	щыхэзмыгъэшыпсыхьа	щыхыумыгъэшыпсыхьа	щыхимыгъэшыпсыхьа	щыхэдмыгъэшыпсыхьа	щыхэвмыгъэшыпсыхьа	щыхамыгъэшыпсыхьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	щыхэзгъэшыпсыхьыгъа	щыхэбгъэшыпсыхьыгъа	щыхигъэшыпсыхьыгъа	щыхэдгъэшыпсыхьыгъа	щыхэвгъэшыпсыхьыгъа	щыхагъэшыпсыхьыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	щыхэзмыгъэшыпсыхьыгъа	щыхыумыгъэшыпсыхьыгъа	щыхимыгъэшыпсыхьыгъа	щыхэдмыгъэшыпсыхьыгъа	щыхэвмыгъэшыпсыхьыгъа	щыхамыгъэшыпсыхьыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	щыхэзгъэшыпсыхьын	щыхэбгъэшыпсыхьын	щыхигъэшыпсыхьын	щыхэдгъэшыпсыхьын	щыхэвгъэшыпсыхьын	щыхагъэшыпсыхьын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	щыхэзмыгъэшыпсыхьын	щыхыумыгъэшыпсыхьын	щыхимыгъэшыпсыхьын	щыхэдмыгъэшыпсыхьын	щыхэвмыгъэшыпсыхьын	щыхамыгъэшыпсыхьын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	щыхэзгъэшыпсыхьыну	щыхэбгъэшыпсыхьыну	щыхигъэшыпсыхьыну	щыхэдгъэшыпсыхьыну	щыхэвгъэшыпсыхьыну	щыхагъэшыпсыхьыну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	щыхэзмыгъэшыпсыхьыну	щыхыумыгъэшыпсыхьыну	щыхимыгъэшыпсыхьыну	щыхэдмыгъэшыпсыхьыну	щыхэвмыгъэшыпсыхьыну	щыхамыгъэшыпсыхьыну
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	здыхэзгъэшыпсыхь	здыхэбгъэшыпсыхь	здыхигъэшыпсыхь	здыхэдгъэшыпсыхь	здыхэвгъэшыпсыхь	здыхагъэшыпсыхь
ит зэман - щымыӀэныгъэ	здыхэзмыгъэшыпсыхь	здыхыумыгъэшыпсыхь	здыхимыгъэшыпсыхь	здыхэдмыгъэшыпсыхь	здыхэвмыгъэшыпсыхь	здыхамыгъэшыпсыхь
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	здыхэзгъэшыпсыхьа	здыхэбгъэшыпсыхьа	здыхигъэшыпсыхьа	здыхэдгъэшыпсыхьа	здыхэвгъэшыпсыхьа	здыхагъэшыпсыхьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	здыхэзмыгъэшыпсыхьа	здыхыумыгъэшыпсыхьа	здыхимыгъэшыпсыхьа	здыхэдмыгъэшыпсыхьа	здыхэвмыгъэшыпсыхьа	здыхамыгъэшыпсыхьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	здыхэзгъэшыпсыхьыгъа	здыхэбгъэшыпсыхьыгъа	здыхигъэшыпсыхьыгъа	здыхэдгъэшыпсыхьыгъа	здыхэвгъэшыпсыхьыгъа	здыхагъэшыпсыхьыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	здыхэзмыгъэшыпсыхьыгъа	здыхыумыгъэшыпсыхьыгъа	здыхимыгъэшыпсыхьыгъа	здыхэдмыгъэшыпсыхьыгъа	здыхэвмыгъэшыпсыхьыгъа	здыхамыгъэшыпсыхьыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	здыхэзгъэшыпсыхьын	здыхэбгъэшыпсыхьын	здыхигъэшыпсыхьын	здыхэдгъэшыпсыхьын	здыхэвгъэшыпсыхьын	здыхагъэшыпсыхьын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	здыхэзмыгъэшыпсыхьын	здыхыумыгъэшыпсыхьын	здыхимыгъэшыпсыхьын	здыхэдмыгъэшыпсыхьын	здыхэвмыгъэшыпсыхьын	здыхамыгъэшыпсыхьын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	здыхэзгъэшыпсыхьыну	здыхэбгъэшыпсыхьыну	здыхигъэшыпсыхьыну	здыхэдгъэшыпсыхьыну	здыхэвгъэшыпсыхьыну	здыхагъэшыпсыхьыну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	здыхэзмыгъэшыпсыхьыну	здыхыумыгъэшыпсыхьыну	здыхимыгъэшыпсыхьыну	здыхэдмыгъэшыпсыхьыну	здыхэвмыгъэшыпсыхьыну	здыхамыгъэшыпсыхьыну
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	щӀыхэзгъэшыпсыхь	щӀыхэбгъэшыпсыхь	щӀыхигъэшыпсыхь	щӀыхэдгъэшыпсыхь	щӀыхэвгъэшыпсыхь	щӀыхагъэшыпсыхь
ит зэман - щымыӀэныгъэ	щӀыхэзмыгъэшыпсыхь	щӀыхыумыгъэшыпсыхь	щӀыхимыгъэшыпсыхь	щӀыхэдмыгъэшыпсыхь	щӀыхэвмыгъэшыпсыхь	щӀыхамыгъэшыпсыхь
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	щӀыхэзгъэшыпсыхьа	щӀыхэбгъэшыпсыхьа	щӀыхигъэшыпсыхьа	щӀыхэдгъэшыпсыхьа	щӀыхэвгъэшыпсыхьа	щӀыхагъэшыпсыхьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	щӀыхэзмыгъэшыпсыхьа	щӀыхыумыгъэшыпсыхьа	щӀыхимыгъэшыпсыхьа	щӀыхэдмыгъэшыпсыхьа	щӀыхэвмыгъэшыпсыхьа	щӀыхамыгъэшыпсыхьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	щӀыхэзгъэшыпсыхьыгъа	щӀыхэбгъэшыпсыхьыгъа	щӀыхигъэшыпсыхьыгъа	щӀыхэдгъэшыпсыхьыгъа	щӀыхэвгъэшыпсыхьыгъа	щӀыхагъэшыпсыхьыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	щӀыхэзмыгъэшыпсыхьыгъа	щӀыхыумыгъэшыпсыхьыгъа	щӀыхимыгъэшыпсыхьыгъа	щӀыхэдмыгъэшыпсыхьыгъа	щӀыхэвмыгъэшыпсыхьыгъа	щӀыхамыгъэшыпсыхьыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	щӀыхэзгъэшыпсыхьын	щӀыхэбгъэшыпсыхьын	щӀыхигъэшыпсыхьын	щӀыхэдгъэшыпсыхьын	щӀыхэвгъэшыпсыхьын	щӀыхагъэшыпсыхьын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	щӀыхэзмыгъэшыпсыхьын	щӀыхыумыгъэшыпсыхьын	щӀыхимыгъэшыпсыхьын	щӀыхэдмыгъэшыпсыхьын	щӀыхэвмыгъэшыпсыхьын	щӀыхамыгъэшыпсыхьын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	щӀыхэзгъэшыпсыхьыну	щӀыхэбгъэшыпсыхьыну	щӀыхигъэшыпсыхьыну	щӀыхэдгъэшыпсыхьыну	щӀыхэвгъэшыпсыхьыну	щӀыхагъэшыпсыхьэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	щӀыхэзмыгъэшыпсыхьыну	щӀыхыумыгъэшыпсыхьыну	щӀыхимыгъэшыпсыхьыну	щӀыхэдмыгъэшыпсыхьыну	щӀыхэвмыгъэшыпсыхьыну	щӀыхамыгъэшыпсыхьыну

Деепричастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	хэзгъэшыпсыхьу	хэбгъэшыпсыхьу	хигъэшыпсыхьу	хэдгъэшыпсыхьу	хэвгъэшыпсыхьу	хагъэшыпсыхьу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	хэзмыгъэшыпсыхьу	хыумыгъэшыпсыхьу	химыгъэшыпсыхьу	хэдмыгъэшыпсыхьу	хэвмыгъэшыпсыхьу	хамыгъэшыпсыхьу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	хэзгъэшыпсыхьауэ	хэбгъэшыпсыхьауэ	хигъэшыпсыхьауэ	хэдгъэшыпсыхьауэ	хэвгъэшыпсыхьауэ	хагъэшыпсыхьауэ
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	хэзмыгъэшыпсыхьауэ	хыумыгъэшыпсыхьауэ	химыгъэшыпсыхьауэ	хэдмыгъэшыпсыхьауэ	хэвмыгъэшыпсыхьауэ	хамыгъэшыпсыхьауэ
урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	хэзгъэшыпсыхьурэ	хэбгъэшыпсыхьурэ	хигъэшыпсыхьурэ	хэдгъэшыпсыхьурэ	хэвгъэшыпсыхьурэ	хагъэшыпсыхьурэ
урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	хэзмыгъэшыпсыхьурэ	хыумыгъэшыпсыхьурэ	химыгъэшыпсыхьурэ	хэдмыгъэшыпсыхьурэ	хэвмыгъэшыпсыхьурэ	хамыгъэшыпсыхьурэ

ит зэман щыӀэныгъэ фащэ: подлежащэ + прямой дополненэ + Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
			подлежащэ СЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			ухызогъэшыпсыхь			уахызогъэшыпсыхь
ар		пхызогъэшыпсыхь	хызогъэшыпсыхь		фхызогъэшыпсыхь	яхызогъэшыпсыхь
дэ
фэ			фыхызогъэшыпсыхь			фахызогъэшыпсыхь
ахэр		пхызогъэшыпсыхь(хэ)	хызогъэшыпсыхь(хэ)		фхызогъэшыпсыхь(хэ	яхызогъэшыпсыхь(хэ)
			подлежащэ УЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыхыбогъэшыпсыхь			сахыбогъэшыпсыхь
уэ
ар	схыбогъэшыпсыхь		хыбогъэшыпсыхь	тхыбогъэшыпсыхь		яхыбогъэшыпсыхь
дэ			дыхыбогъэшыпсыхь			дахыбогъэшыпсыхь
фэ
ахэр	схыбогъэшыпсыхь(хэ)		хыбогъэшыпсыхь(хэ)	тхыбогъэшыпсыхь(хэ)		яхыбогъэшыпсыхь(хэ)
			подлежащэ АБЫ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыпхегъэшыпсыхь	сыхегъэшыпсыхь		сыфхегъэшыпсыхь	сахегъэшыпсыхь
уэ	усхегъэшыпсыхь		ухегъэшыпсыхь	утхегъэшыпсыхь		уахегъэшыпсыхь
ар	схегъэшыпсыхь	пхегъэшыпсыхь	хегъэшыпсыхь	тхегъэшыпсыхь	фхегъэшыпсыхь	яхегъэшыпсыхь
дэ		дыпхегъэшыпсыхь	дыхегъэшыпсыхь		дыфхегъэшыпсыхь	дахегъэшыпсыхь
фэ	фысхегъэшыпсыхь		фыхегъэшыпсыхь	фытхегъэшыпсыхь		фахегъэшыпсыхь
ахэр	схегъэшыпсыхь(хэ)	пхегъэшыпсыхь(хэ)	хегъэшыпсыхь(хэ)	тхегъэшыпсыхь(хэ)	фхегъэшыпсыхь(хэ)	яхегъэшыпсыхь(хэ)
			подлежащэ ДЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			ухыдогъэшыпсыхь			уахыдогъэшыпсыхь
ар		пхыдогъэшыпсыхь	хыдогъэшыпсыхь		фхыдогъэшыпсыхь	яхыдогъэшыпсыхь
дэ
фэ			фыхыдогъэшыпсыхь			фахыдогъэшыпсыхь
ахэр		пхыдогъэшыпсыхь(хэ)	хыдогъэшыпсыхь(хэ)		фхыдогъэшыпсыхь(хэ)	яхыдогъэшыпсыхь(хэ)
			подлежащэ ФЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыхывогъэшыпсыхь			сахывогъэшыпсыхь
уэ
ар	схывогъэшыпсыхь		хывогъэшыпсыхь	тхывогъэшыпсыхь		яхывогъэшыпсыхь
дэ			дыхывогъэшыпсыхь			дахывогъэшыпсыхь
фэ
ахэр	схывогъэшыпсыхь(хэ)		хывогъэшыпсыхь(хэ)	тхывогъэшыпсыхь(хэ)		яхывогъэшыпсыхь(хэ)
			подлежащэ АБЫХЭМ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыпхагъэшыпсыхь	сыхагъэшыпсыхь		сыфхагъэшыпсыхь	сахагъэшыпсыхь
уэ	усхагъэшыпсыхь		ухагъэшыпсыхь	утхагъэшыпсыхь		уахагъэшыпсыхь
ар	схагъэшыпсыхь	пхагъэшыпсыхь	хагъэшыпсыхь	тхагъэшыпсыхь	фхагъэшыпсыхь	яхагъэшыпсыхь
дэ		дыпхагъэшыпсыхь	дыхагъэшыпсыхь		дыфхагъэшыпсыхь	дахагъэшыпсыхь
фэ	фысхагъэшыпсыхь		фыхагъэшыпсыхь	фытхагъэшыпсыхь		фахагъэшыпсыхь
ахэр	схагъэшыпсыхь(хэ)	пхагъэшыпсыхь(хэ)	хагъэшыпсыхь(хэ)	тхагъэшыпсыхь(хэ)	фхагъэшыпсыхь(хэ)	яхагъэшыпсыхь(хэ)

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[шыпсыхь]	[шыпсыхь]ыр	--	[шыпсыхь]хэр
Эргативнэ:	[шыпсыхь]	[шыпсыхь]ым	--	[шыпсыхь]хэм
Послеложнэ:	[шыпсыхь]кӀэ	[шыпсыхь]ымкӀэ	[шыпсыхь]хэкӀэ	[шыпсыхь]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[шыпсыхь]у	[шыпсыхь]ырауэ	[шыпсыхь]хэу	[шыпсыхь]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[шыпсыхь]а	[шыпсыхь]ар	--	[шыпсыхь]ахэр
Эргативнэ:	[шыпсыхь]а	[шыпсыхь]ам	--	[шыпсыхь]ахэм
Послеложнэ:	[шыпсыхь]акӀэ	[шыпсыхь]амкӀэ	[шыпсыхь]ахэкӀэ	[шыпсыхь]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[шыпсыхь]ауэ	[шыпсыхь]арауэ	[шыпсыхь]ахэу	[шыпсыхь]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[шыпсыхь]ын	[шыпсыхь]ыныр	--	[шыпсыхь]ынхэр
Эргативнэ:	[шыпсыхь]ын	[шыпсыхь]ыным	--	[шыпсыхь]ынхэм
Послеложнэ:	[шыпсыхь]ынкӀэ	[шыпсыхь]ынымкӀэ	[шыпсыхь]ынхэкӀэ	[шыпсыхь]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[шыпсыхь]ыну	[шыпсыхь]ынырауэ	[шыпсыхь]ынхэу	[шыпсыхь]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[шыпсыхь]ыну	[шыпсыхь]ынур	--	[шыпсыхь]ынухэр
Эргативнэ:	[шыпсыхь]ыну	[шыпсыхь]ынум	--	[шыпсыхь]ынухэм
Послеложнэ:	[шыпсыхь]ынукӀэ	[шыпсыхь]ынумкӀэ	[шыпсыхь]ынухэкӀэ	[шыпсыхь]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[шыпсыхь]ынууэ	[шыпсыхь]ынурауэ	[шыпсыхь]ынухэу	[шыпсыхь]ынухэрауэ