сыт
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЗЭРЫУПЩӀЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA [sǝt]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [сыт]
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| мыбелджылы | белджылы | |
| Именительнэ: | сыт | сытыр |
| Эргативнэ: | сыт | сытым |
| Послеложнэ: | сыткӀэ | сытымкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | сыту | сытырауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- ЦӀыхум къинэмыщӀа адрей псоми ирищӀоупщӀэ.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- ЩӀым сыт тепсэми, къытепхыжынщ. Псалъэжьхэр
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 43 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Мыр сыт? | Кто это? | What is this? |
| нап. 50 | ||
| Мыр сыт? | Кто/что это? | What is this? |
| нап. 51 | ||
| Мыр сыт? | Кто это? | What is this? |
| нап. 53 | ||
| Мыр сыт? | Что это? | What is this? |
| нап. 55 | ||
| Мыр сыт? | Что это? | What is this? |
| нап. 57 | ||
| Мыр сыт? | Что это? | What is this? |
| нап. 59 | ||
| Сыт ди хадэм итыр? | Что есть в нашем саду? | What is there in our garden? |
| нап. 61 | ||
| Мыр сыт? | Что это? | What is this? |
| нап. 62 | ||
| Мыр сыт? | Что это? | What is this? |
| нап. 67 | ||
| Сыт хадэм щыхасар? | Что посадили в саду? | What have they planted in the orchard? |
| нап. 69 | ||
| Сыт Ӏэщым ишхыр? | Что ест скот? | What does livestock eat? |
| Мыр сыт? | Что это? | What is this? |
| нап. 70 | ||
| Сыт хуэдэ жыг щыӀэ мэзым? | Какие есть деревья в лесу? | What kind of trees are there in the woods? |
| нап. 71 | ||
| Сыт Сэтэней ищӀар? | Что сделала Сатаней? | What has Sataney done? |
| нап. 72 | ||
| Мыр сыт? | Что это? | What is this? |
| нап. 75 | ||
| Сыт сабийхэм хасэр? | Что сажают дети? | What are the children planting? |
| нап. 76 | ||
| Сыт къазхэм псым къыхахыр? | Что гуси достают из воды? | What are the geese pulling out of the water? |
| Мыр сыт? | Что это такое? | What is this? |
| нап. 79 | ||
| Мыр сыт? | Что это? | What is this? |
| нап. 84 | ||
| Мыр сыт? | Что это? | What is this? |
| нап. 85 | ||
| Абгъуэхэм исыр сыт? | Кто сидит в гнёздах? | What is there (sitting) in the nests? |
| Мыр сыт? | Что это? | What is this? |
| нап. 86 | ||
| Хадэм сыт щыхасар? | Что посадили на огороде? | What have they planted in the garden? |
| Мыр сыт? | Что это? | What is this? |
| нап. 87 | ||
| Сыт пхъэгулъейм пытыр? | Что висит на сливовом дереве? | What is hanging on the plum tree? |
| нап. 89 | ||
| Хэт сыт илэжьа? | Кто что делал? | Who did what? |
| нап. 90 | ||
| Сыт бадзэхэм зэрахьэр? | Что разносят мухи? | What do flies carry? |
| нап. 92 | ||
| Мыр сыт? | Что это? | What is this? |
| нап. 93 | ||
| КъуакӀэр сыт хуэдэ? | Какова ложбина? | What is the hollow like? |
| нап. 94 | ||
| ЩӀымахуэм дунейр сыт хуэдэ? | Какова погода зимой? | What is the weather like in winter? |
| нап. 95 | ||
| Псым хъеру сыт иӀэр? | Какая польза есть у воды? | What are the benefits of water? |
| нап. 97 | ||
| Сыт фӀы, сыт Ӏей? | Что хорошо, что плохо? | What is good and what is bad? |
| нап. 99 | ||
| Сыт абы ишхыр? | Что он ест? | What does it eat? |
| нап. 100 | ||
| Адыгэ пӀастэр сытым къыхащӀыкӀрэ? | Из чего готовится кабардинская паста? | What is Kabardian hominy made from? |
| нап. 106 | ||
| Сыт Самихь ищӀэр? | Что делает Самихь? | What does Samikh do? |
| нап. 107 | ||
| Сыт зэман хадэ щащӀэр? | Когда занимаются огородом. | When do people work in the garden? |
| нап. 111 | ||
| Сыт мамэ ищӀэр? | Что делает мама? | What does Mama do (is Mama doing)? |
| нап. 114 | ||
| Сыт кхъухьымкӀэ ящӀэр? | Что делают с помощью кораблей? | What do people do with ships? |
| нап. 115 | ||
| ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — Сыт мы кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? | Люди ему говорят: что ты будешь делать с этими грушевыми деревьями? | People say to him: What are you going to do with these pear trees? |
| Фэ сыт хэфсэрэ? | Что вы сажаете? | What are you planting? |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?
- сытыт
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- сыт: what? (questions about everything except people)
- Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: what are you going to plant in this garden patch?
- сытыт: why (in the world)?
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- сыт: кто? что? (обозначает вопрос обо всем, кроме человека)
- Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: Что ты посадишь на этом садовом участке?
- сытыт: почему же? зачем же?
псалъафэ зэпыщӀахэр
Сыт атӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: well, you never know
Урысыбзэ: ну и что же, мало ли что.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Сыт атӀэ жысӀамэ, си псалъэм къезгъэгъэзэжмэ зэфӀэкӀакъэ? Къэбэрдей, альманах
Сыт и дуней [абы]
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: what a life [he has]!
Урысыбзэ: что [у него] за жизнь!
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Сыт илъэныкъуэкӀи
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: totally, in all respects
Урысыбзэ: всесторонне, во всех отношениях.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Инал сыт илъэныкъуэкӀи цӀыху зэкӀэлъыкӀуэу щытащ. Нэгумэ Шорэ
Сыт имыщӀами
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: whatever (he) does
Урысыбзэ: что бы [он] ни делал.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Сэрэсэкъал хьэдэр къызэпиплъыхьащ, ауэ сыт имыщӀами, къыхуэцӀыхуакъым. Таурыхъхэмрэ хъыбархэмрэ, сборник
Сыт ищӀыскӀи
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: totally, in all respects
Урысыбзэ: всесторонне, во всех отношениях.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Сыт ищӀыскӀи Жанусэр къызэрыдихьэхыну щӀыкӀэхэм хъыджэбзым и дэлъхур хуигъэӀущащ. Таурыхъхэмрэ хъыбархэмрэ, сборник
Сыт къэмыхъуами, сыт къэмыщӀами
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: whatever may happen, no matter what
Урысыбзэ: что бы ни было, что бы ни случилось.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Сыт и пэрмэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: what’s the use.
Урысыбзэ: что толку.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
- СлӀожь, жиӀащ Биболэт ину щатэри, - иджы гущӀэгъу пщӀыжкӀэ сыт и пэрмэн? КӀэрашэ Тембот
Си ныбжьэгъум сыщымыжмэ, сыт мы джатэм и пэрмэныр? ЩоджэнцӀыкӀу Алий
Сыт-тӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: well, you never know
Урысыбзэ: ну и что же, мало ли что.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
[ЛӀыжьым:] - Ар сыт хуэдэми цӀыхущ, - цӀыхум цӀыхугъэ кӀэлъызехьэн хуейщ. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
Сыт хуэдэми
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: whatever it may be…
Урысыбзэ: какой бы то ни было.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Сыт хуэдэу
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state.
Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! How happy they are that we came there.
Урысыбзэ: в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния.
Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! До чего они рады, что мы туда пришли.
Псалъэ зэпхахэр:
Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар!
Щапхъэхэр:
Жырым хуэдэщ ныбжьэгъугъэр, ар сыт хуэдэу псалъэ лъэщ! Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)
2.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: used with a relative meaning
Урысыбзэ: употребляется с относительным значением.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Сыт хуэдэу дылажьэми, сыт хуэдэу дыпсэуми нэрылъагъущ. Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)
Сыт хуэдэу щытми
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: in any case
Урысыбзэ: как бы то ни было.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
- Сыт хуэдэу щытми, Ӏуэхур кърахьэжьащ, къыщрахьэжьакӀэ, и кӀэм нэгъэсын хуейщ, - жиӀащ Хъэчим. Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)
Сыт хуэдэхэр
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: and so on
Урысыбзэ: и тому подобные.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ПылъапӀэм уанэ, бащлъыкъ, щӀакӀуэ, къамышы сыт хуэдэхэр пылъхэт. ДыщэкӀ Мухьэмэд
Сыт хуэӀуа(р)?
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: what’s so bad about that?
Урысыбзэ: что плохого (зазорного) в том?..
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
- АтӀэ умыщӀэм ущӀэупщӀэным сыт хуэӀуар? - жеӀэ фызым. Черкес таурыхъхэр, сборник
Сыт щыгъуи
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: always, each and every time
Урысыбзэ: всегда, всякий раз.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Уэркъхэр сыт щыгъуи езыхэр зыӀэщӀэлъ тепщэхэм я акъылэгъут. Нэгумэ Шорэ
Сыт щыгъуи хуэдэу
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: as always
Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. As always, the young man got up early.
Урысыбзэ: как всегда.
Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. Как всегда, молодой человек рано встал.
Псалъэ зэпхахэр:
Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ.
Щапхъэхэр:
Сыт щыгъуи хуэмыдэу
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: as ever
Урысыбзэ: как никогда.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Мыгъэрей гъэмахуэр, сыт щыгъуи хуэмыдэу, щӀыӀэу екӀуэкӀащ. Къэбэрдей, альманах
Сыт щӀа (абы лъандэрэ)
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: it’s been such a long time [since]
Урысыбзэ: сколько воды утекло [с тех пор].
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Сытым хуэдэу
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state.
Урысыбзэ: в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
сыт лъанлэрэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Ӏуэхугъуэ гуэрым екӀуэкӀын щыщӀидза зэманым ирищӀоупщӀэ; дапщэщ лъандэрэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: since when
Урысыбзэ: с каких пор
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
- Сыт лъандэрэ усымаджэ? - щӀэупщӀащ дохутырыр. Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)
сыт хуэдиз
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Зыгуэрым и бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: how much, how many
Урысыбзэ: сколько?
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
[Кърым хъаным:] - Сыт хуэдиз зауэлӀи ягъэшэсыфауэ пӀэрэ Къэбэрдейхэм? Къэрмокъуэ Хьэмид
сыт хуэдизрэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Зы Ӏуэхугъуэ гуэрым къызэрытригъэзэжа бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэрэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: how many times
Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! How many times have I told you?!
Урысыбзэ: сколько раз?
Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! Сколько раз я говорил тебе?!
Псалъэ зэпхахэр:
Сыт хуэдизрэ бжесӀа?!
Щапхъэхэр:
сыт хуэдэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Зыгуэрым и теплъэм, и щытыкӀэм ирищӀоупщӀэ; дапхуэдэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: what (kind of, sort of, type of)
Урысыбзэ: какой?
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 70 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Сыт хуэдэ жыг щыӀэ мэзым? | Какие есть деревья в лесу? | What kind of trees are there in the woods? |
| нап. 82 | ||
| Гъатхэм дунейр сыт хуэдэ? | Какова погода весной? | What is the weather like in spring? |
| нап. 83 | ||
| Гъэмахуэм дунейр сыт хуэдэ? | Какова погода летом? | What is the weather like in summer? |
| нап. 84 | ||
| Губгъуэр сыт хуэдэ? | Каково поле? | What is the field like? |
| нап. 93 | ||
| КъуакӀэр сыт хуэдэ? | Какова ложбина? | What is the hollow like? |
| нап. 94 | ||
| ЩӀымахуэм дунейр сыт хуэдэ? | Какова погода зимой? | What is the weather like in winter? |
| нап. 105 | ||
| ЦӀывхэр сыт хуэдэ? | Какие есть жуки? | What are beetles like? |
| нап. 106 | ||
| ЧыцӀ цӀыкӀур сыт хуэдэ? | Каков маленький козлёнок? | What is the baby goat like? |
| нап. 118 | ||
| Сыт хуэдэ хьэрф абыхэм ятхыр? | Какую букву они пишут. | Which letter are they writing? |
сыт щхьэкӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Зыгуэрым и щхьэусыгъуэм ирищӀоупщӀэ; сытым къыхэкӀыу, сыт хуэдэ щхьэусыгъуэкӀэ?
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: why? for what reason?
Сыт щхьэкӀэ угузэва? Why are you worried?
Урысыбзэ: почему?, по какой причине?
Сыт щхьэкӀэ угузэва? Почему ты беспокоишься?
Псалъэ зэпхахэр:
Сыт щхьэкӀэ угузэва?
Щапхъэхэр:
сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Щхьэусыгъуэ псалъэуха гуэдзэр псалъэуха пажэм ирепх; сыту жыпӀэмэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: because
Урысыбзэ: потому что
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
сыт щыгъуэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Зэман, пӀалъэ ирищӀоупщӀэ; дапщэщ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: when?
Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? When does the young man return?
Урысыбзэ: когда?
Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? Когда молодой человек возвращается?
Псалъэ зэпхахэр:
Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр?
Щапхъэхэр:
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 102 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Сыт щыгъуэ мэлыр щащыр? | Когда время стрижка овец? | When is sheep shearing time? |
БИБЛИОГРАФИЕ