сэ
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩХЬЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA [sɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [с] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| щхьэ цӀэпапщӀэ | |
|---|---|
| Именительнэ: | сэ |
| Эргативнэ: | сэ |
| Послеложнэ: | сэркӀэ |
| Обстоятельственнэ: | сэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Псалъэ жызыӀэм езым и щхьэр кърегъэлъагъуэ.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- - Сэ сыудкъым, сыубэркъым, - жиӀащ Ӏэдииху, - лӀы и щытхъуи згъэкӀуэдкъым. Нартхэр
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 47 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Думэсарэрэ сэрэ дотхэ. | Думасара и я пишем. | Dumasara and I are writing. |
| Сэ сотхэ. | Я пишу. | I am writing. |
| нап. 53 | ||
| Нанэрэ сэрэ гыныху хэтсащ. | Бабушка и я посадили пастернак. | Grandmother and I have planted some parsnip. |
| нап. 63 | ||
| Ар Рифатрэ сэрэ хэтсащ. | Его посадили Рифат и я. | Rifat and I (have) planted them. |
| нап. 66 | ||
| Ар Зырамыкурэ сэрэ длащ. | Их покрасили Зырамыкуа и я. | Zyramykwa and I have painted it. |
| нап. 80 | ||
| Сэ лъэрыжэм сытету къызожыхь. | Я катаюсь на коньках | I go skating. |
| нап. 81 | ||
| Сэри дадэ тхылъылъэ къысхуищэхуащ. | Мой дедушка купил мне ранец, тоже. | My grandfather has also bought me a book bag. |
| Сэ сызэреджэ хьэпшыпхэр абы дэслъхьащ. | Я положил вещи, необходимые для учебы, в мой ранец. | I have put the things I need for studying in my bag. |
| Сэ тхылъылъэ дахэ сиӀэщ. | У меня красивый ранец. | I have got a nice book bag. |
| нап. 84 | ||
| Си ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ сэрэ дадэ губгъуэм дишащ. | Дедушка повёл меня с моей подругой Даханагуой в поле. | Grandfather has taken my friend Dakhenaghwa and me to the fields. |
| нап. 87 | ||
| Хъанэ сэрэ пхъэгулъ къыдощып. | Хана и я собираем сливу. | Khana and I are gathering plums. |
| нап. 91 | ||
| Темырыкъуэ сэрэ бдзэжьей дещащ. | Темырыко и я поймали рыбу. | Temyrykhwa and I have caught some fish. |
| нап. 108 | ||
| Сэ зы шыпхъурэ дэлъхуитӀрэ сиӀэщ. | У меня одна сестра и два брата. | I have got one sister and two brothers. |
| Надие сэрэ дызэбгъэдэсщ. | Надия и я сидим рядом друг с другом. | Nadia and I are sitting beside each other. |
| нап. 111 | ||
| Сэ мамэ зэрыдэм сыкӀэлъоплъ. | Я наблюдаю за тем, как мама шьёт. | I watch Mama sew. |
| Сэри сыхуейщ, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. | Как мама, я также хочу научиться шить. | I want to learn to sew like Mama. |
| нап. 115 | ||
| Дадэ жеӀэ: — Сэ сымышхми, нэгъуэщӀхэм яшхынщ, фӀыщӀи къысхуащӀынщ. | Дедушка говорит: -- Хотя я не поем, другие будут есть, спасибо скажут. | Grandfather says: Although I may not eat any, others will eat them and thank me. |
| нап. 116 | ||
| Сэри садоӀэпыкъу. | Я тоже помогаю им. | I am helping them, too. |
| Сэ блын лъабжьэхэр сой. | Я белю низы стен. | I am whitewashing the bottoms of the walls. |
| Сэ а махуэм зы блын и лъабжьэ зящ. | В тот день, я побелил низ одной стены. | That day I whitewashed the bottom of one wall. |
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- сэ: I, me
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- сэ: я
БИБЛИОГРАФИЕ
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]- сэ
- сэ
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA [sɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [c] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | сэ | сэр | -- | сэхэр |
| Эргативнэ: | сэ | сэм | -- | сэхэм |
| Послеложнэ: | сэкӀэ | сэмкӀэ | сэхэкӀэ | сэхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | сэуэ | сэрауэ | сэхэу | сэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- ЗэрызэпаупщӀ Ӏэмэпсымэ, дзэ Ӏутрэ кӀы иӀэу.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Уэрим зыри жимыӀэу къотэдж, сэр сампӀалъэм ирелъхьэ. Къущхьэ СулътӀан
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 30 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Мис сэ. | Вот нож. | Here is a knife. |
| Сэр жанщ. | Нож острый. | The knife is sharp. |
| Си сэ. | Мой нож. | My knife. |
| Уэсмэн и сэр жанщ. | Нож Уасмана острая. | Wasman’s knife is sharp. |
| нап. 31 | ||
| зы сэ. | один нож. | one knife. |
| нап. 100 | ||
| Дия нэужь, пӀастэр сэкӀэ къыгуагъэж. | После того, как остынет, пасту нарезают ножом. | After it has cooled, the hominy is sliced with a knife. |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Сэр лъын.
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- сэ: knife
- Сэр лъын: sharpen, hone a knife
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- сэ: нож
- Сэр лъын: точить нож
псалъафэ зэпыщӀахэр
сэ жан
[зэгъэзэхуэжын]- сэ жан
- сэ жан
Мыхьэнэ: ЖыпкӀэ кърахьэкӀ сэ цӀыкӀу.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: pocket knife, pen knife
Урысыбзэ: перочинный нож
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ