фӏыцӏэ
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]- фӏыцӏэ
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ПЛЪЫФЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA ['fʹǝtʹsɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [фӀыцӀ] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | фӀыцӀэ | фӀыцӀэр | -- | фӀыцӀэхэр |
| Эргативнэ: | фӀыцӀэ | фӀыцӀэм | -- | фӀыцӀэхэм |
| Послеложнэ: | фӀыцӀэкӀэ | фӀыцӀэмкӀэ | фӀыцӀэхэкӀэ | фӀыцӀэхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | фӀыцӀэу | фӀыцӀэрауэ | фӀыцӀэхэу | фӀыцӀэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- КӀэгъуасэм, фӀамыщӀым и фэ зиӀэ, къарэ.
- Къамылыфэ.
- Жагъуэ.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- ГъэщӀэгъуэнщ, ахэр [фызхэр] гуащэ зэрыхъуу щхьэфӀэпхыкӀ фӀыцӀэкӀэ я щхьэр фӀапхыкӀыу щӀадзэ. ХьэхъупащӀэ Хьэжбэчыр
- ДищӀ илъ сщӀэжыныр къалэн сщӀауэ Изох бий фӀыцӀэм удын гуащӀэ. Къэбэрдей, альманах
- Шэ фӀыцӀэжьыр къыщытехуэм, Уи гыбзафэри сигу къэкӀат. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 105 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| ЦӀывхэм фӀыцӀи гъуэжьи яхэтщ. | Есть среди них жуки черные и жёлтые. | Among them there are black and yellow beetles. |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Вагъэ фӀыцӀэ.
- Пшэ фӀыцӀэ.
- ЩӀалэ фӀыцӀэ.
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- фӏыцӏэ: 1. black, dark (colour) 2. swarthy 3. hated, despised, loathed
- Вагъэ фӀыцӀэ: black earth (ploghland)
- Пшэ фӀыцӀэ: dark clouds
- ЩӀалэ фӀыцӀэ: swarthy lad
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- фӏыцӏэ: 1. чёрный (о цвете) 2. смуглый 3. ненавистный
- Вагъэ фӀыцӀэ: чёрнозём (чёрная пашня)
- Пшэ фӀыцӀэ: тёмные тучи
- ЩӀалэ фӀыцӀэ: смуглый мальчик
псалъафэ зэпыщӀахэр
Дзэ фӀыцӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: horde, army
Урысыбзэ: полчище
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Щай фӀыцӀэу къимыдзэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: not give a damn about sb, think precious little of sb
Урысыбзэ: совсем не считаться с кем-л., в грош не ставить кого-л.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA ['fʹǝtʹsɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [фӀ] + -ы + [цӀ] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | фӀыцӀэ | фӀыцӀэр | -- | фӀыцӀэхэр |
| Эргативнэ: | фӀыцӀэ | фӀыцӀэм | -- | фӀыцӀэхэм |
| Послеложнэ: | фӀыцӀэкӀэ | фӀыцӀэмкӀэ | фӀыцӀэхэкӀэ | фӀыцӀэхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | фӀыцӀэу | фӀыцӀэрауэ | фӀыцӀэхэу | фӀыцӀэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Щытхъу зыпылъ.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Пщым и фӀыцӀэ жызымыӀэм И Ӏэр ину хуегъэдалъэ. ЩоджэнцӀыкӀу Алий
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- фӏыцӏэ: good name; good reputation
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- фӏыцӏэ: добрая слава
псалъафэ зэпыщӀахэр
[И] ФӀыцӀэ Ӏун
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: to spread (about glory, sb’s reputation).
ЩӀалэм и фӀыцӀэ Ӏуащ. The young man’s glory spread.
Урысыбзэ: распространяться (о славе).
ЩӀалэм и фӀыцӀэ Ӏуащ. Слава молодого человека распространялась.
Псалъэ зэпхахэр:
ЩӀалэм и фӀыцӀэ Ӏуащ.
Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ