хуабэ
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA ['xʷɑ:bɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [хуаб] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | хуабэ | хуабэр | -- | хуабэхэр |
| Эргативнэ: | хуабэ | хуабэм | -- | хуабэхэм |
| Послеложнэ: | хуабэкӀэ | хуабэмкӀэ | хуабэхэкӀэ | хуабэхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | хуабэу | хуабэрауэ | хуабэхэу | хуабэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Атом, молекулэ с ху. щызекӀуэкӀэ, щызэрызехьэкӀэ къагъэхъу энергие, абы и инагъ, пщтырагъ.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Пэшым щӀэт хуабэр хуэмышэчу, ФатӀимэ кӀэлындорым щӀокӀ. Къуэдзокъуэ Хьэсэн
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хуабэ: heat, warmth; degree of heating, temperature
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хуабэ: теплота, тепло; степень нагретости, температура
псалъафэ зэпыщӀахэр
хуабэ уз
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Плъыржьэр узыщӀ уз зэрыцӀалэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: typhus
Урысыбзэ: тиф
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ПЛЪЫФЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA ['xʷɑ:bɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [хуаб] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | хуабэ | хуабэр | -- | хуабэхэр |
| Эргативнэ: | хуабэ | хуабэм | -- | хуабэхэм |
| Послеложнэ: | хуабэкӀэ | хуабэмкӀэ | хуабэхэкӀэ | хуабэхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | хуабэу | хуабэрауэ | хуабэхэу | хуабэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- ЩытыкӀэкӀэ щӀыӀэмрэ пштырымрэ яку ит.
- ЩӀыӀэм ущызыхъумэ, узыгъэхуабэ.
- Къэгъэхуэба, щӀыӀэм щыхъума (пэш, псэуалъэ).
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 61 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Жьэгур хуабэщ. | Очаг тёплый. | The hearth is warm. |
| нап. 68 | ||
| Хуабэщ. | Жарко. | It is hot. |
| нап. 83 | ||
| Гъэмахуэр хуабэщ. | Лето теплое. | The summer is warm. |
| Псыри хуабэщ. | И вода теплая | The water is warm, too. |
| нап. 84 | ||
| Дунейр хуабэщ. | Погода тёплая. | The weather is warm. |
| нап. 112 | ||
| Дунейр щыхуабэм деж, махуэм Ӏэщыр мэхъуакӀуэ, жэщым бэкхъым щӀэтщ. | Когда погода теплая, днём скот пасётся, а ночью находится в коровнике. | When the weather is warm, during the day the cattle graze, (and) at night they are (located) in the cowshed. |
| Дунейр щыхуабэм Ӏэщыр дэнэ щӀэт? | Где находится скот когда погода теплая? | Where is the cattle kept when the weather is warm? |
| нап. 112 | ||
| ЩӀымахуэм Ӏэщыр бо хуабэм щаӀыгъщ. | Зимой скот держат в теплом амбаре. | In winter, they keep the cattle in a warm barn. |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- ЩӀыпӀэ хуабэ.
- Шэджагъуэ хуабэ.
- Джэдыгу хуабэ.
- Унэ хуабэ.
- щыхуабэщ
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хуабэ: 1. warm (about weather, seasons, locations, the climate, etc.) 2. warm, protecting against the cold 3. warm, heated, thermally insulated, retaining warmth
- ЩӀыпӀэ хуабэ: a warm or hot place
- Шэджагъуэ хуабэ: a hot meal
- Джэдыгу хуабэ: a warm coat
- Унэ хуабэ: a warm house
- щыхуабэщ: where it is warm
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хуабэ: 1. тёплый (о погоде, времени года, местности, климате и т. п.) 2. тёплый, защищающий тепло от холода, согревающий 3. тёплый, отапливаемый, утеплённый; хорошо сохраняющий тепло
- ЩӀыпӀэ хуабэ: тёплое место
- Шэджагъуэ хуабэ: горячий обед
- Джэдыгу хуабэ: тёплое пальто
- Унэ хуабэ: тёплый дом
- щыхуабэщ: где тепло
БИБЛИОГРАФИЕ