хъы
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]- хъы
- хъы
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA [χǝ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [хъ] + -ы
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | хъы | хъыр | -- | хъыхэр |
| Эргативнэ: | хъы | хъым | -- | хъыхэм |
| Послеложнэ: | хъыкӀэ | хъымкӀэ | хъыхэкӀэ | хъыхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | хъыуэ | хъырауэ | хъыхэу | хъыхэрауэ |
| еигъэ формэхэр | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| сихъ | уихъ | ихъ | дихъ | фихъ | яхъ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- КӀапсэ псыгъуэ зэӀуща, бдзэжьей, бзу, хьэкӀэкхъуэкӀэ къызэраубыд Ӏэмэпсымэ.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Бажэ фещэм щыхь къэвукӀыу, хъыкӀэ фещэм Дыщэ къихъэу, ГъащӀэ Ӏыхьэр ефхьэкӀыну НыбжьыщӀэм сынывохъуэхъу. ПащӀэ Бэчмырзэ
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 114 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Кхъухьым хъышхуэ илъщ. | В корабле лежит большая сеть. | On the ships there are huge nets. |
| А хъыр тенджызым куууэ хадзэ. | Эту сеть бросают глубоко в море. | These nets are cast deep in the sea. |
| Хъыр кхъухьым кӀэрыщӀауэ ялъэф. | Корабль таскает эту привязанную к нему сеть. | These nets, tied to the ships, are dragged. |
| Хъыр тенджызым къыхахыж. | Сеть снова вытаскивают из моря. | The net is pulled out of the sea again. |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- хъышхуэ
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хъы: a net (to catch fish, birds and animals)
- хъышхуэ: a big net
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хъы: сеть (для ловли рыбы, птиц, зверей)
- хъышхуэ: большая сеть
псалъафэ зэпыщӀахэр
ХъыкӀэ уафэ ухуэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: talk nonsense
Урысыбзэ: нести околесицу.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Хъым иубыдэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: not give sb a chance to do sth; to give sb no peace, to pester sb
Урысыбзэ: не давать проходу кому-л.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Си анэр хьэжым и хъым ириубыдащи икӀыпӀэ иритыркъым: абы и нэр къыщепхъуэр, щхьэр къегъэутхъуэр. ХьэхъупащӀэ Хьэжбэчыр
БИБЛИОГРАФИЕ
хъы
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA [χǝ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [хъ] + -ы
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | хъы | хъыр | -- | хъыхэр |
| Эргативнэ: | хъы | хъым | -- | хъыхэм |
| Послеложнэ: | хъыкӀэ | хъымкӀэ | хъыхэкӀэ | хъыхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | хъыуэ | хъырауэ | хъыхэу | хъыхэрауэ |
| еигъэ формэхэр | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| сихъ | уихъ | ихъ | дихъ | фихъ | яхъ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Еплъ "псалъафэ зэпыщӀахэр".
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хъы: See "псалъафэ зэпыщӀахэр"
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хъы: См. "псалъафэ зэпыщӀахэр"
псалъафэ зэпыщӀахэр
хъы техын
[зэгъэзэхуэжын]- хъы
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: pull back the bride`s veil (part of the wedding ceremony).
Урысыбзэ: снятие вуали с невесты (свадебный обряд).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Хуцэ къыщашам хъы тезыхар ТӀатӀущ. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
Яхъ зэрытехын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: to disclose, expose, unveil, reveal each other
Урысыбзэ: разоблачать друг друга.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ