хы
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: БЖЫГЪЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA [xǝ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [х] + -ы
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | хы | хыр | -- | хыхэр |
| Эргативнэ: | хы | хым | -- | хыхэм |
| Послеложнэ: | хыкӀэ | хымкӀэ | хыхэкӀэ | хыхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | хыуэ | хырауэ | хыхэу | хыхэрауэ |
| еигъэ формэхэр | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| сих | уих | их | дих | фих | ях |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Бжыгъэ 6, 6 хъу.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 108 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Дэ хы дохъу. | Нас шестеро. | There are six of us. |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хы: six (6)
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хы: шесть (6)
БИБЛИОГРАФИЕ
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]- хы
- хы
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA [xǝ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [х] + -ы
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | хы | хыр | -- | хыхэр |
| Эргативнэ: | хы | хым | -- | хыхэм |
| Послеложнэ: | хыкӀэ | хымкӀэ | хыхэкӀэ | хыхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | хыуэ | хырауэ | хыхэу | хыхэрауэ |
| еигъэ формэхэр | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| сих | уих | их | дих | фих | ях |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Тенджыз ин.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Бгыр зыкъутэу хым икӀыфырщ ди нарт хасэм къыхыхьэфыр. Нартхэр
- Хым хэкӀуадэр кхъэхалъэншэщ. Псалъэжьхэр
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хы: ocean
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хы: океан
псалъафэ зэпыщӀахэр
Хым лыгъэ едзын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: do something senseless, waste your time
Урысыбзэ: заниматься бесполезным делом.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Хым нитӀкӀэ хэгъэплъэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: make sb see sth, understand sth
Урысыбзэ: заставить прозреть.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
хы адрыщӀ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Хым и щӀыбкӀэ щыӀэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: transoceanic, overseas, across the ocean, beyond the sea
Хы адрыщӀ къэралхэр. Countries across the ocean, beyond the sea, overseas countries
Урысыбзэ: заморский
Хы адрыщӀ къэралхэр. Заморские страны
Псалъэ зэпхахэр:
Хы адрыщӀ къэралхэр.
Щапхъэхэр:
хы тхьэрыкъуэ
[зэгъэзэхуэжын]- хы тхьэрыкъуэ
- хы тхьэрыкъуэ
Мыхьэнэ: Псым щерс къуалэбзу лъэпкъ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: seagull
Урысыбзэ: чайка
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Хы тхьэрыкъуэу сыпщэхут. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
хы тхьэрыкъуэ лэ фӀыцӀэ
[зэгъэзэхуэжын]- хы тхьэрыкъуэ лэ фӀыцӀэ
- хы тхьэрыкъуэ лэ фӀыцӀэ
Мыхьэнэ: Хы тхьэрыкъуэм ещхьу, ауэ и пэр фӀыцӀэу псым щерс къуалэбзу лъэпкъ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: gull-billed tern
Урысыбзэ: чайконосная крачка
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
хы тӀуащӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Хым къыхэщу хэт щӀы, зи хъуреягъыр хы щӀыналъэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: island (in the sea)
Урысыбзэ: остров (морской)
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Лъэбыцэжьей и шыбэр хы тӀуащӀэм щигъэхъурт. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
БИБЛИОГРАФИЕ