цӏыху
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]- цӀыху
- цӀыху
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA [tʹsǝxʷ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [цӀыху]
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | цӀыху | цӀыхур | -- | цӀыхухэр |
| Эргативнэ: | цӀыху | цӀыхум | -- | цӀыхухэм |
| Послеложнэ: | цӀыхукӀэ | цӀыхумкӀэ | цӀыхухэкӀэ | цӀыхухэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | цӀыхуу | цӀыхурауэ | цӀыхухэу | цӀыхухэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Гупсысэф, псэлъэф, зэрылажьэ Ӏэмэпсымэхэр зыщӀыф, ахэр лэжьыгъэм къыщызыгъэсэбэпыф псэущхьэ.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- ЦӀыхум и нэр къабзэмэ, игури къабзэщ. Псалъэжьхэр
- ЦӀыху зыпӀ цӀыху уасэ хон. Псалъэжьхэр
- ЦӀыху акъылыншэрэ мафӀэншэ жьэгурэ. Псалъэжьхэр
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 18 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| ЦӀыхухэм я цӀэр хьэрфышхуэкӀэ къыщӀадзэ. | Люди начинают свое имя с большой буквы. | People begin their names with a big letter. |
| нап. 114 | ||
| КхъухьымкӀэ цӀыхухэр зокӀуэ, хьэлъэ зэрашэ, бдзэжьей къаубыд. | Люди плавают, грузы возят, и рыбу ловят с помощью кораблей. | People travel, transport cargoes and catch fish by ship. |
| нап. 115 | ||
| ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — Сыт мы кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? | Люди ему говорят: что ты будешь делать с этими грушевыми деревьями? | People say to him: What are you going to do with these pear trees? |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- цӀыхуфӀ
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- цӏыху: person, people, human being
- цӀыхуфӀ: a good merson, good people
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- цӏыху: человек; люди
- цӀыхуфӀ: хороший человек, хорошие люди
псалъафэ зэпыщӀахэр
ЦӀыху гуанэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a sarcastic, caustic, sharp-tongued person.
Урысыбзэ: колкий, язвительный, едкий человек.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыху дыщэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a golden person, a rare person
Урысыбзэ: золотой человек.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыху кӀуэда
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a lost or hopeless person; a loser, a goner, a lost cause
Урысыбзэ: пропащий человек.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыху къищӀыкӀын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: become, grow up a good person
Урысыбзэ: стать, вырасти хорошим человеком.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыху къэхъужын (хъужын)
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: get well, get better, recuperate
Урысыбзэ: выздороветь, поправиться, почувствовать себя лучше.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыху мыхъужыну (укӀын)
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: to death (beat)
Урысыбзэ: до смерти (избить).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыху нэгъэса
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a real man
Урысыбзэ: настоящий человек.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыху ныкъуэ
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a weak, infirm person
Урысыбзэ: слабый, немощный человек
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
2.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a person who eats very little
Урысыбзэ: человек, который мало ест.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыху хэтыгъуэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: the age when a person flourishes
Урысыбзэ: пора расцвета (о возрасте человека).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыху хьэлъэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a difficult person, a hard man
Урысыбзэ: тяжёлый человек.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыху цӀыкӀу
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a simple man, a common man
Урысыбзэ: простой, рядовой человек
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
2.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a crowd; a multitude of people
Урысыбзэ: толпа, гурьба людей.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыху щӀын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: make a human being of sb
Урысыбзэ: сделать человеком кого-л.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыху щабэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a soft or gentle person
Фыз цӀыху щабэ. A woman is a gentle person
Урысыбзэ: мягкий человек.
Фыз цӀыху щабэ. Женщина – мягкий человек
Псалъэ зэпхахэр:
Фыз цӀыху щабэ.
Щапхъэхэр:
ЦӀыху ӀуэнтӀа
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: capricious, quarrelsome person
Урысыбзэ: капризный, неуживчивый человек.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыху Ӏув
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a crowd, multitude of people
Урысыбзэ: толпа, масса людей
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
2.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: fat, obese (about a person)
Урысыбзэ: тучный (о человеке).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ