шу
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]- шу
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA [ʂu:]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [ш] + -у
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | шу | шур | -- | шухэр |
| Эргативнэ: | шу | шум | -- | шухэм |
| Послеложнэ: | шукӀэ | шумкӀэ | шухэкӀэ | шухэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | шууэ | шурауэ | шухэу | шухэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Шым тес цӀыху.
- Зыгуэрым и унафэщӀ орган.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Нарт шур гъуэгуанэ техьэмэ, зыхуежьам нэмысу къигъазэркъым. Нартхэр
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 21 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Маш шущ. | Маш - всадник. | Mash is a horseman. |
| нап. 25 | ||
| шуи шыи | и всадник и лошадь | both the horseman and the horse |
| нап. 48 | ||
| Елдари шущ. | Елдар тоже всадник. | Yeldar is also a horseman. |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- шу: 1. horseman, horseback rider 2. headquarters (governing body)
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- шу: 1. всадник 2. штаб (руководящий орган)
псалъафэ зэпыщӀахэр
Шурэ лъэсрэ я зэхуакущ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: very far, very distant (from one person to another)
Урысыбзэ: очень далеко [ему до него].
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
шу гъусэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Шууэ зыгуэрым щӀыгъуу зыщӀыпӀэ кӀуэ цӀыху.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: fellow traveller (on horseback), a person accompanying sb on horseback
Урысыбзэ: спутник кого-л. (на коне); эскорт, сопровождающий верхом кого-л.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Шу гъусэхэр иӀэу ЛӀыгъур и хэкум къашэжащ. КӀэрашэ Тембот, Акъсырэ Залымхъан
шу закъуэ гъуазэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: ЛӀыгъэ зэрыхэлъым, зауэхуэӀэзэу зэрыщытым папщӀэ гъуазэу хах шу закъуэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a person who has become the leader of a detachment or troops solely based on military merit
Урысыбзэ: человек, ставший предводителем отряда, войска исключительно за боевые заслуги
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
шу зэтес
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ:
Урысыбзэ: horseman, horseback rider
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
шу табын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Шу гупышхуэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a large detachment or group of horsemen
Урысыбзэ: большой отряд всадников
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
шу табыр
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a large detachment or group of horsemen
Урысыбзэ: большой отряд всадников
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
шу хьэлу
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: ШатэкӀэ пща ху хьэжыгъэм къыхэщӀыкӀа хьэлу (куэдрэ зэрызэмыкӀуэкӀым къыхэкӀыу, зекӀуэ щежьэкӀэ, гъуэгуанэ щытехьэкӀэ гъуэмылэу къыздаштэрт).
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: flat bread from millet flour and sour cream (taken along when travelling)
Урысыбзэ: чурек из просяной муки на сметане (берут в дорогу)
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
шу цӀахуцӀэ
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ: Уанэ зытемылъ шым тес
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a horseman on horseback without a saddle
Урысыбзэ: всадник на лошади без седла
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
2.
Мыхьэнэ: Ӏэщэншэ шу.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a horseman without weapons and equipment
Урысыбзэ: всадник без оружия, снаряжения
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: МЕЖДОМЕТИЕ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA [ʂu:]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [шу]
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Джэд зэрыӀуаху, зэрагъащтэ макъ.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- шу: shoo! (a call to chase away chickens)
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- шу: возглас, которым отгоняют кур
БИБЛИОГРАФИЕ