ятӏэ
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA ['jɑ:tʹɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [ятӀ] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | ятӀэ | ятӀэр | -- | ятӀэхэр |
| Эргативнэ: | ятӀэ | ятӀэм | -- | ятӀэхэм |
| Послеложнэ: | ятӀэкӀэ | ятӀэмкӀэ | ятӀэхэкӀэ | ятӀэхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | ятӀэу | ятӀэрауэ | ятӀэхэу | ятӀэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Псым игъэщӀыта, игъэуцӀына щӀы.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 116 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| ЯтӀэ зетхьащ. | Глиной побелили. | We have whitewashed (our house) with clay. |
| ЯтӀэр зэхэтщӀэри ин щӀэддзащ. | Мы развели глину и начали белить. | We mixed the clay and started whitewashing. |
| Си шыпхъу нэхъыжь Хьэлиярэ ди анэмрэ блыныр яй, Фаридон ятӀэ кърехьэлӀэ. | Моя старшая сестра Халия и наша мама белят стену. Фаридон глину подносит. | My elder sister Haliya and my mother are whitewashing the walls, and Faridon is bringing the whitewash. |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- ЯтӀэм хэхуэн.
- Уэрам ятӀэ.
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- ятӏэ: mud, clay, dirt, adobe
- ЯтӀэм хэхуэн: fall in the mud
- Уэрам ятӀэ: a muddy street
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- ятӏэ: грязь
- ЯтӀэм хэхуэн: упасть в грязь
- Уэрам ятӀэ: грязная улица
псалъафэ зэпыщӀахэр
ЯтӀэ зэхэлъхьэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: make clay mortar
Урысыбзэ: сделать раствор глины.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЯтӀэ зехьэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: coat with clay; whitewash some structure
Урысыбзэ: мазать глиной или побелить какое-л. строение.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЯтӀэ утэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: mix clay with your feet while adding straw or sawdust to make adobe
Урысыбзэ: замесить глину ногами, перемешивая её с соломой или опилками, для приготовления самана.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЯтӀэм хуэдэу пшэр
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: very fat, well-fed
Урысыбзэ: очень жирный, упитанный.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ятӀэ бдзантхьэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: ЩӀы къэщӀыта, зыгуэрым кӀэрыпщӀэгъуафӀэ ятӀэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: sticky mud (clay)
Урысыбзэ: липкая грязь (глина)
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ТешанкӀэр и шэрхъ бгъузэмкӀэ ятӀэ бдзантхьэм куууэ хэтӀысхьати хъеижыртэкъым. КӀэрашэ Тембот
ятӀэ бзанхь
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: ЩӀы къэщӀыта, зыгуэрым кӀэрыпщӀэгъуафӀэ ятӀэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: sticky mud (clay)
Урысыбзэ: липкая грязь (глина)
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ятӀэ защӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: ЯтӀэ зыкӀэрылъ, ятӀэм иуфӀея.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: completely dirty, covered in mud
Ӏэ ятӀэ защӀэ. Hands covered in mud
ЯтӀэ защӀэ хъун. Get filthy dirty.
Урысыбзэ: сплошь грязный, покрытый грязью
Ӏэ ятӀэ защӀэ: руки, покрытые грязью.
ЯтӀэ защӀэ хъун: стать сплошь грязным
Псалъэ зэпхахэр:
Ӏэ ятӀэ защӀэ.
ЯтӀэ защӀэ хъун.
Щапхъэхэр:
ятӀэ хьэупӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: ЯтӀэ щызэрахьэкӀэ е чырбыш щагъэжкӀэ зэ къэщтэгъуэу къащтэ ятӀэ Ӏыхьэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: clay for one load (when coating buildings or producing adobe)
Урысыбзэ: глина на один захват (при обмазывании строений или производстве самана)
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ятӀэ шыкъыр
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: УцӀынауэ, псыфу щыта щӀы тыкъыр гъужа.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a dry, hard clod of soil
Урысыбзэ: сухой, твердый комок почвы
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ